كوثر فقه - محمدى خراسانى، على - الصفحة ٢٢٢ - بخش سوم تصوير غير حيوانات

فتوا به دلايل متعددى مى‌توان استدلال كرد:

١. عمومات و مطلقات آيات و روايات فراوانى كه در مورد طلب روزى و كسب مال از هر طريق وارد شده است و بر جواز آن دلالت دارد. تنها مواردى كه حرمت آن مدلّل شده از اين عمومات خارج است و نسبت به تصوير غير حيوانات شك داريم كه در اين صورت به عمومات و اطلاقات كتاب و سنّت تمسك مى‌كنيم و به اين نتيجه مى‌رسيم كه امرار معاش از طريق ساختن اين تصاوير و فروش آنها يا اجير شدن بر عمل آنها جايز است.

٢. روايات خاصه: در خصوص تصوير و تمثال غير حيوان، رواياتى در منابع شيعه و سنى وجود دارد كه بر جواز آن دلالت دارند، و آن روايات عبارت است از:

موثقه ابوالعباس:

عن أبى عبدالله (ع) فى قول الله عزّ وجلّ:

يعملون له ما يشاء من محاريب وتماثيل.

فقال:

«والله ما هي تماثيل الرجال والنساء ولكنّها الشجر وشبهه».[١]

صحيحه زراره:

عن أبى جعفر (ع) قال:

«لا بأس بتماثيل الشجر

».[٢]

صحيحه محمد بن مسلم:

قال: سألت أبا عبدالله (ع) عن تماثيل الشجر والشمس والقمر، فقال:

«لا بأس ما لم يكن شيئاً من الحيوان».[٣]

ما به بركت اين روايات خاصه مطلقات حرمت تصوير را تقييد مى‌كنيم و بر تصوير حيوانات حمل مى‌كنيم و بر فرض تعارض و تساقط، نوبت به عمومات و مطلقات اوليه مى‌رسد كه در دليل اوّل اشاره شد. يا مى‌توان گفت قبل از تساقط، روايات جواز، موافق كتاب و سنّت هستند و بر روايات منع مقدم مى‌شوند.

٣. سيره مستمره.

[١]. وسائل الشيعه، ج ١٧، ص ٢٩٦، ح ١.

[٢]. همان، ح ٢.

[٣]. همان، ح ٣.