كوثر فقه - محمدى خراسانى، على - الصفحة ٢١٧ - بخش دوم تصوير حيوانات، بدون تجسم(مجرد نقاشى)

بخش اوّل: تصوير حيوانات به نحو تجسّم (ساختن مجسمه)

شيخ اعظم در مكاسب‌ اين كار را حرام دانسته و فرموده است: از لحاظ نصّ و فتوا در آن خلافى نيست.[١]

امام راحل هم در مكاسب‌ خود فرموده است: قدر متيقن از معقد اجماع، همين صورت است.[٢]

دليل حرمتِ ساختن مجسمه حيوانات‌

١. ادعاى اجماع: جمعى از بزرگان در مسأله ادعاى اجماع كرده‌اند[٣].

اين دليل مورد مناقشه است؛ زيرا اوّلًا اجماع محصل ممكن نيست، اجماع منقول هم حجت نيست، ثانياً بر فرض كه حجت باشد، اجماع تعبدى حجت است و اجماع فوق به احتمال قوى مدركى است؛ ثالثاً مخالف دارد.

٢. روايات متعددى كه در باب تصوير وجود دارد. در ميان اين روايات هم خبر صحيح وجود دارد، هم موثق و بر تحريم تصوير دلالت دارند.

بخش دوم: تصوير حيوانات، بدون تجسّم (مجرد نقاشى)

منظور از اين نوع تصوير، صرف نقاشى و ترسيم نقش و صورت آنها بر روى كاغذ يا پارچه، يا ديوار، يا سقف، يا انگشترى و يا هر چيز ديگر است. درباره تحريم يا جواز اين تصوير دو فتوا وجود دارد:

شيخ اعظم در مكاسب‌ طرفدار تحريم آن است و تحريم را به عده‌اى از بزرگان هم نسبت داده است.[٤]

[١]. المكاسب، ج ١، ص ١٨٣.

[٢]. المكاسب المحرمه، ج ١، ص ١٨٣.

[٣]. ر. ك: جامع المقاصد، ج ٤، ص ٢٣؛ رياض المسائل، ج ٨، ص ٥٨؛ مجمع الفائده و البرهان، ج ٨، ص ٥٤؛ جواهر الكلام، ج ٢٢، ص ٤١.

[٤]. المكاسب ج ١، ص ١٨٣.