كوثر فقه - محمدى خراسانى، على - الصفحة ٢٤٠ - بخش هشتم حكم نگهدارى صور و تماثيل مزبور

حضرت صادق (ع)[١] كه در همه اين روايات، روى عنوان تماثيل و صور در بيوت و خانه‌ها تكيه شده و به احتمال قوى مربوط به حال نماز است. معمولًا انسان در منزل نماز مى‌خواند و وجود تماثيل در منزل و در حال نماز جايز نيست، يا به تعبير روايت المثنى چنين نمازى كراهت دارد. خلاصه اينكه ربطى به حالات ديگر ندارد و دليل بر حرمت نگهدارى صور و تماثيل به قول مطلق نيستند. بنابراين ضرورتى ندارد كه اين‌گونه روايات جدا جدا مورد بحث و بررسى قرار گيرد.

سخن پايانى: حال كه ميان حرمت عمل تصوير با حرمت نگهدارى آن ملازمه يا عينيت نيست هر دليلى بر حرمت اقتنا نيست، از طرفى هم عرف و عقلا براى تماثيل ماليت قائل‌اند و جهت تزيين و تعليم و مانند آن مورد استفاده قرار مى‌دهند، پس مقتضى براى جواز معامله بر تماثيلِ مورد نظر و خريد و فروش آنها، اجاره دادن آنها، مصالحه بر آنها و ... موجود است، مانع عقلى يا عرفى يا شرعى هم نداريم؛ بنابراين، عموماتِ عقود و بيوع و تجارات و اجارات، اينها را شامل مى‌شود و خريد و فروش آنها بلامانع است.

بخش هشتم: حكم نگهدارى صور و تماثيل مزبور

امام راحل در پايان مسأله دوازده درباره نگهدارى صور و تماثيل در منزل، فتوا به كراهت داده است. اين فتوا از روايات باب قابل دستيابى است، زيرا در برخى تعبير به «لا يصلح» دارد، و در برخى تعبير به «كره» دارد كه در لغت عرب اعم از حرمت و كراهت مصطلح است و قدر متيقن كراهت است. رواياتى هم ميان نگهدارى صور و تماثيل در بيوت و نگهدارى كلب در بيت و نگهدارى ظرف بول در منزل جمع كرده است‌[٢] كه به صورت سياق نگهدارى صور هم مكروه است. البته اين مؤيد مطلب است‌

وگرنه وحدت سياق، قرينه محكمى نيست. به هر حال بهتر است تماثيل مجسّمه در منزل و محل نماز نباشد.

[١]. همان، ص ٣٠٩، ح ٧.

[٢]. همان، ص ١٧٤- ١٧٦.