یادداشتهای استاد ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ٤١٤ - احتجاجات قرآن
یادداشتهای استاد مطهری، ج ٨، ص: ٤١٣
سرخواهد زد. نوبت اولی که رسید، گروهی از بندگان نیرومند خود را بر شما مسلط خواهیم کرد، در لابلای خانههای شما وارد خواهند شد، این وعده شدنی است. بعد دومرتبه (که شما به صلاح بازگشت میکنید) شما را بر آنها پیروز خواهیم گرداند و شما را به خواسته و نفرات کمک خواهیم کرد. اگر خوبی کنید به خود کردهاید و اگر هم بدی کنید به خود کردهاید و چون نوبت فساد و طغیان دومی شما برسد (باز آنها را بر شما مسلط خواهیم کرد) تا روهای شما را زشت کنند و مانند اولین مرتبه به معبد شما وارد گردند و هرچه را دست یافتند نابود کنند. امید است خدا باز هم به شما رحمت آورد. اما (قاعده این است) اگر باز هم به فساد و طغیان برگردید ما نیز مسلط کردن قومی دیگر را بر شما تکرار خواهیم کرد ..
اساساً اینکه قرآن تاریخ را درس و مایه عبرت میداند از این رو است که جریان تاریخ را بر طبق یک سنن قطعی و قوانین علّی و معلولی میداند و در آیات زیادی به این مطلب که آنچه بر سر ملل گذشته از نیک و بد آمده است سنت الهی است تصریح میکند، مثل اینکه در سوره انفال، آیه ٥٢- ٥٣ میفرماید:.
کدأب ال فرعون و الذین من قبلهم کفروا بایات اللَّه فاخذهم اللَّه بذنوبهم ان اللَّه قوی شدید العقاب. ذلک بان اللَّه لم یک مغیراً نعمة انعمها علی قوم حتی یغیروا ما بانفسهم و ان اللَّه سمیع علیم..
یعنی این مانند خوی و روش فرعونیان و آنان که پیش از فرعونیان بودهاند میباشد، با حقایق روشن الهی به عناد و انکار برخاستند، خداوند آنها را به موجب همان اعمال ناشایست گرفت، انتقام الهی شدید است. مطلب این است: خداوند نعمتی که به مردمی ارزانی داشته عوض نمیکند مگر آنکه آنها آنچه مربوط به حالات خودشان است عوض کنند و تغییر دهند.