یادداشت‌های استاد ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ٣٥٨ - یادداشت شناخت قرآن - جلسه دوم

یادداشتهای استاد مطهری، ج ٨، ص: ٣٥٨

و یا آنکه نوعی اطلاعات رمزی است که میان خدا و پیغمبر مبادله شده است و به زبان مخصوصی گفته شده که فقط پیغمبر و بعد امامها میفهمند؟ اگر چنین بود، در یک کتاب که برای عموم مردم است و لااقل عموم مردم باید از آن مطلع باشند هرچند دستور خصوصی است، ذکر نمیشد ..

بعلاوه چرا ائمه اطهار، خود در مقام شرح چنین آیاتی برآمدهاند؟.

٢١. بحثی درباره تفسیر به رأی که خیانت و ملعبه است و فرق آن با تفسیر به فکر و تدبر [١]

یادداشت شناخت قرآن - جلسه دوم

١. گرچه میخواستم وارد بحث تحلیلی و موضوعی خود شوم ولی لازم میدانیم چند مطلب دیگر را قبلًا بحث کنیم:.

الف. اساساً آیا قرآن برای شناخت است یا نه، مثلًا برای ثواب و تلاوت است؟ سخن مالک و سخن حنفیان که در مقدمه جلد ٥ اصول فلسفه ذکر کردهایم، سخن اخباریین خود ما و بالاخره سرگذشت اسفانگیز این مطلب که تأثیر عظیمی در انحطاط مسلمین داشت.

برخی اساساً قرآن را لااقل در بعضی مسائل برای شناخت ندانستند (داستان مقدمه جلد ٥ اصول فلسفه). برخی گفتند قرآن فقط برای شناخت پیغمبر و ائمه است. برخی در کیفیت شناخت، جمود بر لفظ تک تک آیات کردند و عقل و حتی ارجاع بعضی آیات را به بعضی دیگر جایز نشمردند. بعضی باطنی شدند و تفسیر به رأی کردند. معنی تفسیر به رأی چیست؟ تطبیق یا تفسیر؟ مسئله تعمیم مثل شمس، و تأویل مثل داستان ابراهیم ....

مقایسه قرآن با وداها و با اوستا و با بعضی دیگر کتب که جنبه