یادداشتهای استاد ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ٣٢١ - توحید - اول الدین معرفته
یادداشتهای استاد مطهری، ج ٨، ص: ٣٢١
خود ملی خود وسیعتری است. خود [١] وسیعتر به هر نسبت که وسیعتر باشد البته فوایدی هم دارد. خیلی فرق است بین ما که دچار خود شخصی هستیم و اروپاییان که همه افراد ملت عضو پیکری هستند که یک روح ملی در آن است. آنها به همین دلیل پیشرفت میکنند، ترقی پیدا میکنند، در صنایع و علوم پیش میروند، چون همان روح ملی آنها را واحد کرده است. ولی در عین حال که ما قبول داریم درجهای لطیفتر از خودی و حد برزخی است بین منفعت پرستی و انسانیت، معایب بزرگ هم دارد، خطر بزرگ هم دارد ..
شخصیتهای ملی مثل چرچیل جنایتهای بزرگ را با کمال افتخار و سربلندی انجام میدهند. همین ملت مؤدب و معقول انگلستان حاضر است برای منافع استعماری، ملتی دیگر را به سفلیس و سوزاک و تریاک گرفتار کند [٢]. در این وقت خودیت و منفعت پرستی خودیت و منفعت پرستی است و همه صفات سوء ناشی از خودپرستی از قبیل دروغ و بیعفتی و خیانت و ظلم و دنائت هست اما در ملت نه در فرد، یعنی خودی و منفعت طلبی باز هم دهان باز میکند برای بلعیدن اما با حلقی وسیعتر و اشتهایی خطرناکتر.
دزدها هم گاهی با هم در کمال صفا و صمیمیت زندگی میکنند، در صورتی که با عابر راه بیچاره میکنند آنچه نباید بکنند، یعنی خودِ باندی پیدا میکنند. اعتدالیون ایران هم خود فردی ندارند، خود باندی دارند. پس اینها را نباید به حساب انسانیت گذاشت. حساب انسانیت حساب خداپرستی (خدا یعنی موجود مطلق و حق مطلق) یعنی حق پرستی [است] در هر نقطهای باشد: عاشقم بر همه عالم که همه عالم از اوست. خداپرستی است که تعصبها و تبعیضها را از بین میبرد. علی فرمود:
[١] ما انواع خودی داریم: خود فردی، خود خانوادگی، خود باندی، خود حزبی، خود ملی و وطنی، اما خود دینی نداریم. لهذا خود دین نسبت به دشمنان دین اجازه تجاوز نمیدهد. رجوع شود به نمره ٢٠.[٢] رجوع شود به تمدن اسلام و عرب گوستاو لوبون، داستان جنگ تریاک.