یادداشت‌های استاد ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ١٥٣ - خوشبینی و بدبینی به نظام آفرینش ( توحید و مسئله خیر و شر و حکمت بالغه ) (١)

یادداشتهای استاد مطهری، ج ٨، ص: ١٥٣

است که دلالت بر چیزی دارد ..

این نکته گفته شود که مفهوم کارهای کلمه گونه گاهی از نوع رابطه میانِ کننده آن کار و یک انسان دیگر است، مانند تعظیم. پرستش نیز بیان کننده نوعی رابطه است میان پرستش کننده و پرستش شده، البته بیشتر بر پرستش شده دلالت دارد ..

اکنون ببینیم که فعل پرستش بر چه معنی و مفهومی دلالت دارد.

فعل پرستش دلالت دارد بر اینکه پرستش کننده بنده است و پرستش شده خداست. رابطه خدا و بنده این است که خدا به دلیل اینکه همه چیز اصالتاً از اوست و عاریتاً از بنده و او مالک امر بنده است، فرمان او بر بنده فرمان بر مملوک بالاستحقاق خود است و به همین دلیل لازم الاطاعة است. پس اطاعت امر کسی به عنوان اینکه او استحقاقاً مطاع است، عبودیت است ..

مفهوم دیگر و معنی دیگر پرستش (یعنی فعل پرستش به عنوان یک کار کلمه گونه و معنیدار) تقدیس و تنزیه و تحمید است، یعنی اینکه مورد پرستش از هر نقصی منزه و به هر کمالی موصوف است که در کتاب خدمات متقابل اسلام و ایران در فصل آتش و پرستش، آن را شرح دادهایم ..

بنا بر آنچه گفته شد همچنان که سخن گفتن از مختصات انسان است، انجام یک سلسله کارهای معنیدار کلمه گونه و عبادت گونه و جمله گونه نیز از مختصات انسان است. این گونه کارها از خواص ناطقیت انسان است. به عبارت دیگر این گونه کارها ابراز یک حقیقت دیگر است و مظهر و نمایشگاه یک حقیقت دیگر است.

انسان با این گونه کارها یک حقیقتی را که به آن معتقد است، تجلی میدهد و این فعل مجلی و مظهر آن حقیقت میشود ..

توحید در قرآن

رجوع شود به ورقههای یادداشت اعجاز قرآن که بحث جالب و