یادداشت‌های استاد ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ١٢٢ - اسلام در میان نسل قدیم و نسل جدید

یادداشتهای استاد مطهری، ج ٨، ص: ١٢٢

اسلام را به صورت سلیقه و پسند خود و متناسب با آرمان خود درآورند. هر دو هم مدعی هستند که دین، سلیقهای نیست و باید سلیقه را بر دین منطبق کرد نه دین را بر سلیقه. اما متأسفانه سلیقه نیز مانند تعصب است که همهاش افراد ادعا میکنند که نباید تعصب داشت و ما تعصبی نداریم و طالب حقیقتیم اما در عمل دیده میشود که گوینده غرق در تعصب است ..

آن دو گروه، نسل قدیم متدین و نسل جدید متدین (به اصطلاح) است. در نسل قدیم، درست خاصیت پیرزنها و پیرمردهاست که مأنوسات خود را حتی از اشیاء و ابزار کهنه، مانند نوامیس عالم ثابت و برجا میپندارند و اما نسل جدید مغرور است به آنچه نو آموخته و به دست آورده و شکل نو دارد. هر دستهای میخواهد اسلام را به شکل دلخواه خود درآورد ..

این جریان داستان مرد دو مو را به یاد میآورد که در ورقههای رهبری نسل جوان یاد کردیم. اسلام مصیبت جانکاهی از این جریان میکشد. طبقه قدیم درست مانند پیرزنانی که حتی کاسه وسمه و مشربه حمام خود را از اصول لایتغیر و نوامیس قطعیه عالم میپندارند، آنها نیز مأنوسات چندساله خود را که جز خوی تاریخی نیست و ضرورت عادی دارد نه ضرورت شرعی، ضرورت متشرعه است نه ضرورت شرع، مانند عقایدی که معمولًا در مورد حقوق و وظایف زن گفته میشود، اینها را مسلّمات انگاشتهاند و هیچ گونه حاضر نیستند لااقل به تاریخ نگاه کنند و اضافات را از اصل جدا کنند، گرفتار انا وجدنا ابائنا علی امة ... شدهاند ..

و اما نسل جدید درست اخلاق ژیگولو مامانیها را دارد، فوفول مآبانه با هزاران قر و ناز و غمزه میخواهد زیر بار دین برود و با معلومات محدود خود همه تار و پود عالم را بسنجد. دیگر آنچه از قدیم به نام ماوراء طبیعت و روح و معنویات و ملائکه و وحی و غیره گفته شده، چون در علوم مادی او پیدا نیست همه را منکر شود و در عین حال متدین هم بوده باشد.