یادداشت‌های استاد ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ٧٥ - یادداشت اسلام و ملیتها

یادداشتهای استاد مطهری، ج ٨، ص: ٧٥

تجاری را رونق میداد بلکه امکان توسعه و تبادل پیشرفتهای فرهنگی را نیز میسر میساخت. سفرنامههای جهانگردان و جغرافیدانان بزرگ غرب حاکی از آن است که چگونه مردم یک کشور از مزایای کشورهای دیگر مطلع بودهاند. بنابراین جای هیچ گونه تعجبی نیست اگر میبینیم که کشفیات تکنیکی جدید و پیشرفتهای هنری با سرعت به همه جا راه پیدا میکند.

هرکس در مکتب جهان بینی غربی تعلیم دیده است باید پیش خودش مجسم کند که در دنیای اسلام شرایط اولیه دیگری حکمفرما بود و این شرایط بیش از هر چیز در خلق آثار هنری مؤثر بود ..

یادداشت اسلام و ملیتها

١. اولًا روش اسلام درباره تحمیل عقیده مذهبی چیست؟ اسلام چه چیز را تحمل میکند و چه چیز را تحمل نمیکند؟ اسلام لامذهبی را و مخصوصاً شرک را تحمل نمیکند ولی مذاهب را هر چند منسوخ باشد تحمل میکند. روش اسلام با مذهب یهود و نصاری ومجوس با مشرکین عرب تفاوت داشته است. این قاعده اسلام ..

٢. آیا مسلمین از این دستور پیروی کردند یا نه؟ به شهادت تاریخ پیروی کردند. حتی یک نمونه نمیتوان پیدا کرد که مسلمانان پیروان مذاهب را به ترک مذهبشان مجبور کرده باشند، بلکه پس از حکومت حفظ جان و مال و معابدشان را به عهده میگرفتند ولی هرگز حفظ بتکده را به عهده نمیگرفتند ..

٣. مسئله آزادی عقیده. مسلمانان عقیده خودشان را تبلیغ میکردند و موانع سیاسی و حکومتی را از میان برمیداشتند. حتی یک حکومت شما در دنیای آن روز پیدا نمیکنید که حکومت ملی و انتخابی باشد، تمام حکومتها به زور تحمیل شده بود. خود یزدگرد با زور شمشیر تخت و تاج خود را گرفته بود. تودههای مردم آزادی