یادداشت‌های استاد ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ١١١ - اسلام - الاسلام یعلو و لایعلی علیه

یادداشتهای استاد مطهری، ج ٨، ص: ١١١

تقسیم اراضی به شکل عادلانه و امثال اینها ..

درباره علل انحطاط مسلمین مسائلی طرح شده و میشود و نظراتی هست:.

الف. علت، عدم قدرت اسلام است به جوابگویی مشکلات:

بعضی مستشرقین.

ب. غصب خلافت: عوام شیعه.

ج. عدم اجرای مقررات اسلام.

٤. بنا بر معنی چهارم حدیث که نظر بر استعلای خارجی اسلام است، باید مسئله احتیاج را عنوان کرد و گفت که اسلام چیزی است که همیشه بشر به آن محتاج است و بهترین رافع حاجت بشر است، و باز باید این مسئله را عنوان کرد که خود این مطلب نوعی خوشبینی به بشریت است که تدریجاً به حقیقت و آنچه نافع است نزدیکتر میشود. آیه کریمه قرآن: ان هذا القر ان یهدی للتی هی اقوم استحکام دین اسلام و استعداد بقایش را ذکر میکند ..

٥. یک بحث این است که آیا قانونی اجتماعی میتواند برای همه زمانها و همه مکانها مفید باشد [١] یا اینکه هر قانونی ولو آنکه بهترین قوانین باشد خواه ناخواه طبق اصل تغییر و تکامل، فانی شدنی و زایل شدنی و نسخ شدنی است و جای خود را حتماً به قانونی کاملتر باید بدهد؟ جواب این است که خود ماده و طبیعت محکوم قانون تغییر و تکامل است. قوانین اجتماعی نیز تا آنجا که به اصول زندگی مربوط نباشد دستخوش تغییر است، ولی اصول و خطوط اصلی و مدارهای زندگی غیر قابل تغییر است. لهذا قوانینی که به طبیعت مثلًا مرد و زن بستگی دارد به همان دلیلی که مرد زن نشده و زن هم مرد نشده، به استحکام خود باقی است. همچنین است اصول ترکیب اجتماع.

اصول ترکیب اجتماع نظیر اصول ترکیب مواد است