یادداشت‌های استاد ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ٢٦٤ - خوشبینی و بدبینی به نظام آفرینش ( توحید و مسئله خیر و شر و حکمت بالغه ) (١)

یادداشتهای استاد مطهری، ج ٨، ص: ٢٦٤

لاهوری راه عرفان را تجربه باطنی مینامد) وجود عشق الهی را در جمیع اشیاء و از جمله انسان اثبات میکردند، میگفتند: النهایات هی الرجوع الی البدایات. میگفتند:

جزءها را رویها سوی کل است بلبلان را عشق با روی گل است

آنچه از دریا به دریا میرود از همانجا کآمد آنجا میرود.

ولی امروز از طرق مطالعات تجربی و روانی، آن را تأیید و اثبات میکنند ..

از جمله کسانی که به چنین حالت روحانی- که مبدأ و غایتی غیر از ماده و مادیات دارد- ایمان و اعتقاد دارد الکسیس کارل است [١]. در ورقههای دعا از وی نقل کردیم که درباره دعا میگوید:

دعا پرواز روح است به سوی خدا. و هم او میگوید:.

گفتهاند که در عمق وجدان، شعلهای فروزان است. انسان خود را آنچنان که هست میبیند. از خودخواهیاش، حرصش، گمراهیها و کج فکری هایش، از غرور و نخوتش پرده برمیدارد. برای انجام تکالیف اخلاقی رام میشود، برای کسب خضوع فکری اقدام میکند و در همین هنگام سلطنت پرجلال آمرزش در برابر او پدیدار میگردد ..

از جمله این اشخاص ویلیام جیمز است. وی در کتاب دین و روان میگوید:.

هرقدر انگیزه و محرک میلهای ما از این عالم طبیعت سرچشمه گرفته باشد، غالب میلها و آرزوهای ما از عالم ماوراء طبیعت سرچشمه گرفته، چرا که غالب آنها با حسابهای