یادداشت‌های استاد ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ١١٣ - اسلام - الاسلام یعلو و لایعلی علیه

یادداشتهای استاد مطهری، ج ٨، ص: ١١٣

سه اصل عملی است که به منزله اصول متعارفه است: احتیاج، احساس احتیاج [١]، کافی بودن و مفید بودن و رفع احتیاج کردن ..

سرّ اینکه امروز اسلام در میان ما مهجور و متروک است، نبودن رکن دوم یعنی احساس احتیاج است. ما احتیاج داریم، او هم رافع هست اما ما احساس احتیاج نمیکنیم، مثل بیماری که محتاج است و دوا هم هست ولی خودش یا احساس بیماری نمیکند یا احساس نمیکند که این دوا دوای اوست ..

حالا باید ببینیم که آیا دنیا به طرف بیداری و احساس این احتیاج میرود یا نه. از مصاحبه نهرو پیداست که دنیا دارد احساس میکند که یک خلأ معنوی الان وجود دارد و یک نیروی معنوی باید پا به میان بگذارد. خود ما هم که از همه مردم بیشتر در خوابیم تدریجاً روزگار ما را بیدار میکند و خواهیم فهمید که چاره درد ما اسلام است. روزی خواهد رسید که اسلام را نه به عنوان عادت، بلکه به عنوان چاره دردهای خود بپذیریم. لهذا هرچه دنیا زیر و رو بشود و هرچه خطرها را از نزدیک احساس بکنیم از این نظر بهتر است ..

باید دید عامل بیدار کننده و ایجاد کننده این احساس چیست:.

الف. تازیانه (بلایا و شداید روزگار).

ب. بالا رفتن سطح فکر و فهم به وسیله پیشرفت علوم و مطالعات اجتماعی.

٨. گفتیم که میدانِ منطقِ نظر ذهن است، خاضع کردن عقلها و فکرهاست و البته این خود مقدمهای برای پیروزی در میدان عمل نیز هست، ولی گاهی ممکن است منطق نظر خیلی جنبه ایده آلی داشته باشد آنطور که درباره مدینه فاضله افلاطون گفته شده و به همین

هرچه رویید از پی محتاج رُست.

تا بیابد طالبی چیزی که جُست.

هرکه جویا شد بیابد عاقبت.

مایهاش درد است و اصل مرحمت.

(مثنوی میرخانی، ص ٢٨٣)