یادداشت‌های استاد ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ١١٥ - اسلام - الاسلام یعلو و لایعلی علیه

یادداشتهای استاد مطهری، ج ٨، ص: ١١٥

آیا گرسنگی دنیا را مضطرب کرده است یا سیری؟ جواب: هر دوتا. یکی از گرسنگی طغیان کرده و یکی دیگر از سیری، پس چه باید کرد؟.

حقیقت این است که حاجت به معنویات، خود نوعی از حاجت است، آن هم یک اتاق خالی است که اگر پر نشود عدم تعادل ایجاد میکند. لا اله الّا اللَّه و سبحان اللَّه و لا حول و لا قوة الّا باللَّه و توکلت علی اللَّه هم خود حاجتی است از حاجات بشر ..

بشر با «بی نهایت» پیوند دارد، محدود و متناهی کافی نیست که او را رام و آرام کند. بشر به معنی نیز مثل ماده احتیاج دارد. اگر به معنی احتیاج ندارد چه فرق میکند بعد از آنکه شکمش سیر شد اینکه زیر دست و زیر بار منت باشد یا نباشد؟ چه حاجت دارد به شهرت و افتخار؟ چه حاجت دارد به آزادی و حریت؟ ابن سینا در اول نمط هشتم اشارات مواردی را ذکر میکند از اینکه بشر به خاطر معنی از ماده صرف نظر میکند از این قرار:.

الف. به خاطر غلبه بر حریف در مسابقهها از خوراک صرف نظر میکند ..

ب. به خاطر شرف و حیثیت و زیر بار منت نرفتن، از ماده صرف نظر میکند ..

ج. به خاطر غیر، ایثار میکند ..

٩. در باب احتیاج که رکن اول منطق عمل است باید این مطلب را طرح کرد که ببینیم انسان چند قلم احتیاج دارد ..

اگر از درخت بپرسیم چند قلم احتیاج داری؟ میگوید مثلًا [شش] قلم: زمین، رطوبت، هوا، نور و حرارت، کود، باغبانی که مواظب بیل زدن زمین من و هرس کردن من و کود دادن و دوا زدن به من باشد ..

اگر از حیوان بپرسیم چند قلم احتیاج داری؟ [میگوید] محصولات ثانویه زمین، آب خالص (نه رطوبت)، هوا، نور، مسکن،