یادداشت‌های استاد ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ١٨٣ - خوشبینی و بدبینی به نظام آفرینش ( توحید و مسئله خیر و شر و حکمت بالغه ) (١)

یادداشتهای استاد مطهری، ج ٨، ص: ١٨٣

باشند، مشرکان خدا را نمیخواندند و یاد نمیکردند، بتها را یاد میکردند، یا به عقیده اینکه خداوند بزرگ از ربوبیت منعزل است و یا به عقیده اینکه ما را نرسد که او را بخوانیم، او بزرگتر از این است.

اسلام گفت:.

و اذا سئلک عبادی عنی فانی قریب اجیب دعوة الداع اذا دعان..

قرآن وسایط فیض را میپذیرد، درباره جبرائیل میفرماید: قل من کان عدواً لجبریل فانه نزله علی قلبک، درباره ملک الموت (از نظر قبض فیض) میفرماید: قل یتوفیکم ملک الموت الذی وکل بکم. در عین حال از باب اینکه وسایط فیض صرفاً مجری قضا و قدر الهی هستند [از خود استقلال ندارند.] [١]

یادداشت توحید در عبادت

١. عبادت و تسبیح قولی از قبیل: اللَّه اکبر و سبحان اللَّه و ... و عبادت عملی از قبیل سجود و قربانی و استغاثه و تسمیه.

٢. در «توحید در خالقیت» باید توجه به غنای ذاتی حق و فقر ذاتی مخلوقات داشت: انتم الفقراء ...، سیه رویی ز ممکن در دو عالم ...،

همه عالم در آن یک میم غرق است، دعای رسول اکرم: ... و لاتکلنی الی نفسی طرفة عین ابداً..

٣. تقرب به محبت اولیا تقرب به عمل است که وهابیها نیز وسیله را در آیه به عمل توجیه میکنند. مقصود ما از وسیله ذات نیست، محبت اولیا و قبول امامت و مقتدائیت آنهاست. «اتقرب بهم» غیر از این است که «اتقرب الیهم حتی یقرّبونی».