یادداشت‌های استاد ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ١٦٨ - خوشبینی و بدبینی به نظام آفرینش ( توحید و مسئله خیر و شر و حکمت بالغه ) (١)

یادداشتهای استاد مطهری، ج ٨، ص: ١٦٨

پای استدلالیان چوبین بود پای چوبین سخت بیتمکین بود.

احیاناً آنها را کورانی که با کمک عصا راه میروند میخوانند ..

بوعلی در نمط نهم اشارات فصلهای بسیار خوبی راجع به عرفان و معرفت سلوکی و قلبی دارد. اینطور شروع میکند:.

ان للعارفین مقامات و درجات یخصون بها و هم فی حیاتهم الدنیا دون غیرهم فکأنهم و هم فی جلابیب من ابدانهم قد نضوها و تجردوا عنها الی عالم القدس. و لهم امور خفیة فیهم و امور ظاهرة عنهم یستنکرها من ینکرها و یستکبرها من یعرفها و نحن نقصها علیک ..

بعد از اشارهای به قصه سلامان و ابسال میگوید:.

الزهد عند غیر العارف معاملة ما کأنه یشتری بمتاع الدنیا متاع الآخرة و عند العارف تنزه ما عما یشغل سره عن الحق و تکبر علی کل شیء غیرالحق ..

و العبادة عند غیرالعارف معاملة ما کأنه یعمل لاجرة یأخذها فی الآخره هی الاجر و الثواب و عند العارف ریاضة ما لهممه و قوی نفسه المتوهمة و المتخیلة لیجرها بالتعوید عن جناب الغرور الی جناب الحق فتصیر مسألمة للسرّ الباطن حینما یستجلی الحق لاتنازعه فیخلص السرّ الی الشروق الساطع و یصیر ذلک ملکة مستقرة کلما شاء السرّ اطلع الی نور الحق غیر مزاحم من الهمم بل مع تشییع منها له فیکون بکلیته منخرطاً فی سلک القدس ..

پس از بحثی در باب مدنی بالطبع بودن انسان و فلسفه اجتماعی عبادات میگوید: