یادداشت‌های استاد ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ٤٤٧ - ختم نبوت

یادداشتهای استاد مطهری، ج ٨، ص: ٤٤٦

استثمارگر بشر که:.

لقد ارسلنا رسلنا بالبینات و انزلنا معهم الکتاب و المیزان لیقوم الناس بالقسط..

نه معارف الهی نسبی است و نه اخلاق و عدالت نسبی است. لهذا اصول کلی دین خدا در همه زمانها یکی است ..

چیزی که هست بشر از نظر اسلام دو مرحله اساسی در زندگی دارد: مرحله قبل از بلوغ و مرحله بلوغ ..

مرحله قبل از بلوغ آن مرحلهای است که تعلیمات دینی را فراموش میکند و کتاب آسمانی خود را تحریف میکند، مانند کودکی که کتاب خود را نمیتواند نگهداری کند. در دوره بلوغ، اساسنامه و مرامنامه خود را میتواند نگهداری کند و میتواند کتاب آسمانی خود را به عنوان یک کتاب دینی سالم و بیعیب و بیتحریف نگهداری کند. لهذا کتابهای آسمانی قبل از قرآن همه نابود و مفقود شد ولی قرآن* به عنوان یک مرجع اصلی باقی ماند. بسیاری از پیغمبران احیاکننده شریعت سابقه بودند نه ناسخ آن ..

و اما شریعتهای ناسخه و منسوخه نه از این جهت است که اصول کلی زندگی بشر تغییرپذیر است، بلکه از آن جهت [١] که شرایع قبل از شریعت ختمی تعلیماتش براساس اصول کلی و عقلی و اجتهاد و تفریع نبوده است. بشر به واسطه عدم قابلیت تلقی کلیات و اصول قوانین اخلاقی و جوامع الحکم، دستورهای جزئی دریافت میکرده است. دستورهای جزئی برخلاف دستورهای کلی تغییرپذیر است و آن تغییر ناشی از یک سلسله اصول ثابت کلی است. مثلًا اینکه در یک جا باید خشونت کرد و در جای دیگر نرمش، یک اصل کلی