یادداشت‌های استاد ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ١٤٠ - توحید و تکامل

یادداشتهای استاد مطهری، ج ٨، ص: ١٤٠

الف. کوشش برای تهیه وسایل زندگی بر اساس مبارزه و به عبارت دیگر تنازع برای بقا.

ب. انتخاب طبیعی و بقای انسب.

ج. وراثت.

د. تأثیر محیط.

از این چهار اصل سه اصل اول به یکدیگر پیوستهاند، یعنی تنازع بقا علت و زمینه انتخاب طبیعی است و انتخاب طبیعی زمینه وراثت است. اما اصل تأثیر محیط یک اصل جداگانه و علت جداگانه است که زمینه برای وراثت درست میکند، به معنی اینکه تأثیر محیط موجب میشود که موجود زنده بهطور خودکار یا اختیاری خود را با محیط انطباق دهد و در خود نوعی صفات ایجاد کند و آن صفاتِ ناشی از انطباق به وراثت منتقل گردد ..

پس در واقع اصول داروینیسم از نظر فلسفی دو سلسله جداست با این ترتیب: یکی تنازع بقا، انتخاب طبیعی، وراثت؛ دیگر تأثیر محیط، سازش با محیط، وراثت ..

از اینجا معلوم میشود که تأثیر محیط و انطباق با محیط، هم در نظریه لامارک آمده است و هم در نظریه داروین. و چون انطباق با محیط منحصر نیست به صفات ارادی و اختیاری، شامل صفات غیراختیاری هم هست، در همین جا یک نظریه ماوراء الطبیعی غایی مبتنی بر اصل احتیاج فرد یا نوع به تکامل زنده میشود ..

همچنان که بنا بر رشته اول یعنی اصول تنازع بقا و انتخاب طبیعی و وراثت نیز میل به سوی تکامل و نیروی مرموز تکامل دهنده باید دخالت داده شود ..

لامارکیسم.

در کتاب فرضیههای تکامل، صفحه ٣٢، مینویسد:.

لامارک معتقد بود که سیر صعودی در تشکیل ساختمان حیوان