یادداشت‌های استاد ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ٢٧٧ - خوشبینی و بدبینی به نظام آفرینش ( توحید و مسئله خیر و شر و حکمت بالغه ) (١)

یادداشتهای استاد مطهری، ج ٨، ص: ٢٧٧

بسیاری گمان میکنند که مادیین منکر علت فاعلی هستند، در صورتی که چنین نیست و نباید چنین اشتباه فاحشی را مرتکب شویم ..

نویسنده کتاب راه طی شده در صفحات ٦٤- ٧٠ (بحث توحید) پس از آنکه اشاره نارسا و نادرستی به تاریخ دین و پرستش از یک طرف و به تاریخ علم و فلسفه از طرف دیگر میکند تا میرسد به عصر جدید، میگوید:.

خلاصه آنکه علم ضربه بزرگی بر پیکر دین زد، اما کدام دین؟

دین کشیشها و آخوندها، دین تحریف یافته کسانی که طبیعتی و ماوراء طبیعتی قائلند، آنهایی که دین را ممزوج با افکار قدیمی و تابع علوم و فلسفه غلط یونان نمودهاند و ....

تا آنجا که در صفحه ٧١ میگوید: علم اصل و اساس توحید را احیا نمود ..

حالا ما میخواهیم ببینیم چگونه علم، توحید را احیا نمود ..

میگوید:.

اگر از یک دانشمند بپرسید علم چیست؟ بالاخره خواهد گفت:

علم یعنی بیان روابطی که در طبیعت مابین علل و معلولهای مشهود وجود دارد. هر محققی که در آزمایشگاه سرگرم تجربیات میشود و متفکری که در اوضاع اجتماع غور مینماید هدفی جز این ندارد که اولًا حوادث و قضایای طبیعت را موشکافی کرده، دقیقاً بشناسد و ثانیاً ریشه این حوادث و قضایا و ارتباطی را که مابین آنها وجود دارد کشف کند. هیچ دانشمندی نیست که کوچکترین شیئی یا حادثهای را مستقل اتفاقی دانسته، به یک شیء دیگر یا علتی نسبت ندهد و بالعکس ضعیف ترین عملی را ضایع شده و بیاثر پندارد.