یادداشت‌های استاد ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ١٧٤ - خوشبینی و بدبینی به نظام آفرینش ( توحید و مسئله خیر و شر و حکمت بالغه ) (١)

یادداشتهای استاد مطهری، ج ٨، ص: ١٧٤

معنی الاحصاء عدّها ..

بحث در «صفات» کتاب علم الیقین:

خود فیض میگوید: ما در کتاب علم الیقین برای این حدیث معنی دیگری ذکر کردیم و هر اسمی را هم تفسیر کردهایم ..

به هر حال ائمه شیعه و بعد حکمای شیعه عینیت ذات و صفات را به نحو شایسته و لطیفی اثبات کردهاند. میرداماد میگوید:.

حیوة کله و کله الحیوة، علم کله و کله العلم، قدرة کله و کله القدرة ..

عرفا در باب اسماء و صفات باری تعالی سخنان مخصوصی دارند.

نظریه عرفا در باب وحدت ذات و صفات:

از جمله مواردی که عرفان با تشیع نزدیک میشود در اسماء و صفات باری است، زیرا اشاعره قائل به تکثر صفاتند و معتزله منکر صفاتند و عرفان فقط با وحدت ذات و صفات جور درمیآید ..

در دعای کمیل میخوانیم: و بأسمائک التی ملأت ارکان کل شیء. در بسیاری از دعاها خداوند را به اسم عظیم یا اعظمش قسم میدهیم.

در سوره سبح اسم ربک الاعلی میفرماید: اسم پروردگار اعلی یا اسم اعلای پروردگار را تسبیح و تنزیه بکن. همچنین در دعای کمیل میخوانیم:.

یا رب، یا رب، یا رب، اسئلک بحقک و قدسک و اعظم صفاتک و اسمائک ان تجعل اوقاتی من [١] اللیل و النهار بذکرک معمورة و بخدمتک موصولة و اعمالی عندک مقبولة حتی تکون اعمالی و اورادی کلها ورداً واحداً و حالی فی خدمتک سرمداً.