یادداشت‌های استاد ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ٢٥١ - خوشبینی و بدبینی به نظام آفرینش ( توحید و مسئله خیر و شر و حکمت بالغه ) (١)

یادداشتهای استاد مطهری، ج ٨، ص: ٢٥١

حاصل آن کز وسوسه هرکو گسیخت از قضا هم در قضا باید گریخت

راجع به جمله افر من قدر اللَّه الی قدر اللَّه رجوع شود به تفسیر طنطاوی، جلد ١١، صفحه ٣٤ و احیاء العلوم، باب توکل و محجة البیضاء، باب توکل. در مفردات راغب ماده قضی ....

رجوع شود به رساله قضا و قدر صدر المتألهین در مجموعه رسائل..

ایضاً رجوع شود به جلد هشتم تفسیر المیزان، صفحه ١٦١، راجع به تغییر قضا و قدر به حکم قضا و قدر. در آنجا جمله ما من شفیع الّا من بعد اذنه طوری تفسیر شده که با آنچه ما تحت عنوان «قابلیت تغییر» گفتهایم قابل انطباق است ..

نهج البلاغه، وصیت نامه امیر علیه السلام به امام حسن، جمله آخر:.

استودع اللَّه دینک و دنیاک و اسأله خیر القضاء لک فی العاجلة و الآجلة و الدنیا و الآخرة. و السلام ...

١. یکی از مباحثی که لازم است در رساله انسان و سرنوشت بحث شود، بحث مستقلی است تحت عنوان «پنجه در پنجه قضا افکندن» و اثبات اینکه چه چیزها پنجه در پنجه قضا افکندن است و آرزوهای محال است مثل آن چیزهایی که مبارزه با سنن الهی است و چه چیزهایی پنجه در پنجه قضا افکندن نیست، بلکه تبعیت از قضا و قدر است از قبیل تحصیل رزق و کار برای سعادت و پیشرفت. به قول مولوی: با قضا پنجه زدن نبود جهاد ....

٢. راجع به جبر مادی، رجوع شود به لذات فلسفه، صفحه ٧١.