یادداشت‌های استاد ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ١٥١ - خوشبینی و بدبینی به نظام آفرینش ( توحید و مسئله خیر و شر و حکمت بالغه ) (١)

یادداشتهای استاد مطهری، ج ٨، ص: ١٥١

رودخانه تشبیه کرده و میگوید: هیچ کس دوبار در یک رودخانه غسل نمیکند. در زمان شیخ مسئله مشخِص بودن زمان مطرح بوده و بهمنیار زمان را مشخص میدانسته و شیخ بر او نقض کرده است.

ممکن است شیخ منکر مشخص بودن زمان بهطور کلی بوده است و ممکن است منکر مشخص بودن زمان نسبت به نفس بوده باشد. بدن دائماً در تغییر و تبدیل است، تحلیل میرود و بدل مایتحلّل میرسد و در عین حال دو چیز باقی است: یکی قالب و اندام و دیگری شخصیت یعنی «من» ..

مولوی در دیوان شمس میگوید:

چیست نشانی آنک هست جهانی دگر نو شدن کهنهها، گشتن این حالهاست

نو ز کجا میرسد، کهنه کجا میرود گر نه ورای نظر، عالم بیمنتهاست

عالم چون آب جوی بسته نماید ولیک میرود و میرسد، کهنه و نو از چه خاست.

ایضاً مولوی میگوید:

خلق را چون آب دان صاف و زلال اندر او تابان صفات ذوالجلال

علمشان و عدلشان و لطفشان چون ستاره چرخ بر آب روان

خوبرویان آینه خوبی او عشق ایشان عکس مطلوبی او

هم به اصل خود رود این خط و خال دائماً بر آب کی ماند خیال

قرنها بگذشت و این قرن نوی است ماه آن ماه است و آب آن آب نیست

قرنها بر قرنها رفتای همام وین معانی برقرار و بر دوام