یادداشتهای استاد ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ١٥٠ - خوشبینی و بدبینی به نظام آفرینش ( توحید و مسئله خیر و شر و حکمت بالغه ) (١)
یادداشتهای استاد مطهری، ج ٨، ص: ١٥٠
جدید راجع به کاهش نیرو در جهان بستگی دارد. باید در اطراف آن تحقیق کرد، آیا بازگشت ایندو به یک اصل نیست [١]؟.
ایضاً راجع به نظریههای چهارگانه متکلمین قدیم، علمای جدید، حکمای الهی، فلاسفه مادی راجع به حدوث و قدم، رجوع شود به دفتر دروس املایی سال دوم معقول در سال ٣٩- ٤٠ ..
ایضاً رجوع شود به اشعار نظیری نیشابوری در ورقه توحید- ما ثبت قدمه امتنع عدمه..
توحید- معرفة النفس
١. در نشریه سالانه مکتب تشیع، سال ٢ مصاحبه آقای طباطبایی و مسیو کربن (ص ١٨٤) میگوید: حدیث «من عرف نفسه فقد عرف ربه» را شیعه و سنی از رسول اکرم نقل کردهاند. در سفینة البحار، ماده نفس، از جلد ١٤ بحار، صفحه ٤١٥ نقل میکند، رجوع شود. ایضاً رجوع شود به سفینة البحار، ماده عرف ..
آقای طباطبایی از غرر و درر آمُدی نقل میکند: معرفة النفس انفع المعارف، ایضاً: من عرف نفسه تجرد، ایضاً: من عرف نفسه فقد انتهی الی کل معرفة و علم..
٢. در دفتر مبدأ و معاد، نمره ... مجموعاً چهار راه برای طریق بودن معرفة النفس برای معرفة اللَّه ذکر کردیم غیر از آنچه از آقای طباطبایی نقل کردیم ..
اول از راه اینکه بدن و هیکل موجودی است سیال و جاری و غیر ثابت، و ملاک شخصیت و ثبات و حافظ نظام بدن و مدبّر امر او و مقسّم امر او یعنی چیزی که این نظام را اداره میکند و غذا میرساند و حاجت او را رفع میکند، نفس و قوه حیاتی است. هراکلیت عالم را به
[١] رجوع شود به کتاب جهان بینی علمی برتراند راسل، این بحث عالی طرح شده است.