یادداشت‌های استاد ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ٣١٠ - توحید - اول الدین معرفته

یادداشتهای استاد مطهری، ج ٨، ص: ٣١٠

توحید - اول الدین معرفته

١. کتابهایی که تألیف میشود دو قسم است. بعضی کتابها حالت جُنگی دارد مثل کشکول شیخ بهایی و مشکلات العلوم نراقی و خزائن نراقی. در این کتابها ترتیب نیست، از هرجا شروع کنیم میتوانیم، حتی میتوانیم کتاب را از طرف چپ و صفحه آخر شروع کنیم.

بعضی کتابهای دیگر برعکس است، سبک استنتاجی دارد و لهذا باید از اول شروع کرد؛ یعنی قبل، مستنتج بعد است و بعد، مبتنی و متکی به قبل است. در اعمال نیز همینطور است. در بعضی اعمال ممکن است رعایت ترتیب معتبر نباشد، مثل تعقیبات نماز ولی در بعضی اعمال مثل نماز و حج و وضو رعایت ترتیب لازم است ..

حالا باید ببینیم دین که در فکر ما باید وارد شود آیا ترتیبی دارد یا ندارد و از هر نقطه میشود آغاز کرد. حقیقت این است که دین در افکار مردم باید ترتیب داشته باشد و از پایه شروع شود. پایه و حرف اول دین خداشناسی است. رسول اکرم از همین نقطه شروع کرد و گفت: قولوا لا اله الّا اللَّه تفلحوا و ختم شد به: الیوم اکملت لکم دینکم و اتممت علیکم نعمتی ....

خط دین را باید خواند و تا انسان حروف شناس نشود نمیتواند این خط را بخواند. حروف دین عقاید دینی است و حرف اول و الفِ دین، خداشناسی است. از حرف الفْ سایر حروف، و از حروف شناسی خطشناسی پیدا میشود. شعرای ما الف را به اعتبار بساطت و یگانه بودن کنایه از ذات حق گرفتهاند. [شاعر] میگوید: