یادداشت‌های استاد ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ٣١١ - توحید - اول الدین معرفته

یادداشتهای استاد مطهری، ج ٨، ص: ٣١١

در دعاست:.

اللّهم عرّفنی نفسک فانک ان لم تعرّفنی نفسک لم اعرف نبیک. اللّهم عرّفنی نبیک فانک ان لم تعرّفنی نبیک لم اعرف حجتک ....

در این دعا که تعلیم است، درست فهمیده میشود که معرفت پیغمبر خدا بدون معرفت خدا حاصل نمیشود و معرفت امام بدون معرفت پیغمبر حاصل نمیشود و صحیح هم همین است ..

٢. از جمله جهاتی که باید گفت پایه اول و زیربنای دین، زیرسازی دین توحید است این است که توحید منطق همه آنها [١] است، یعنی اگر توحید درست نباشد تقوا و عفت و درستی و امانت و فداکاری و وفا، صفا، احسان و بالاخره خوب بودن منطق صحیح ندارد [٢]. البته ممکن است با تلقین و القاء کسی را به خیال وطن پرستی و نژادپرستی، فداکار کرد ولی منطق ندارد، تقلید است و از تلقین است و قابل تشکیک و زوال است. به هر حال نه تنها نماز و روزه و مراسم مذهبی بدون معرفت خدا منطق ندارد، روش اخلاقی و روش پاک اجتماعی و بالاخره غیر از روش منفعت پرستی و سبعیت هیچ کدام منطق ندارد و به عبارت دیگر الفاظ توخالی است. انسانیت و بشردوستی و وطن پرستی هیچ کدام اگر مؤسَّس بر تقوای الهی و رضوان او نباشد اساس درستی ندارد، کمثل العنکبوت اتخذت بیتاً..

٣. آیه مثل الذین اتخذوا من دون اللَّه اولیاء کمثل العنکبوت اتخذت بیتاً ناظر به این است که غیر خدا را میتوان تکیه گاه عمل قرار داد اما سست است و تلقینی و تقلیدی، یعنی روش منضبط اخلاقی و اجتماعی انسان که در آن مفاهیمی انسانی وجود داشته باشد و از احسان و انعام و فداکاری و وفا و صفا و راستی و درستی سخن به میان آید [بدون معرفت خدا] نمیتواند مبنا و منطقی محکم داشته باشد.