یادداشتهای استاد ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ٣٤٦ - توحید - عبادت تکوینی
یادداشتهای استاد مطهری، ج ٨، ص: ٣٤٦
الافلین ...
مثال آیه بودن کتاب برای معارف نویسنده:
ب. نظام و اتقان صنع. اینجا برعکس راه اول که از نقص به کمال میرسید، از نوعی کمال در جهان با توجه به فقدان مبدأ کمال در خود جهان، آیینه ذهن بهطور غیر مستقیم وجود قوه مدبر و مدیر و ناظم و صانع را میبیند. اینجاست که جهان برای انسان «آیه» و نشانه میشود، مانند کتاب که آیه و نشانه است برای نویسنده ..
در مجموع این دو راه، ذهن ذات حق را از پشت پرده آثار میبیند. ذهن ذات حق را از آن جهت مستقیماً نمیتواند در آیینه خود نمودار سازد که محدود است و ذات حق نامحدود، و مکرر گفتهایم که غیب بودن ذات حق به مناط نامحدود بودن آن است و باطن بودن او به ملاک ظاهر بودن اوست: و کل ظاهر غیره غیر باطن و کل باطن غیره غیر ظاهر. او تنها هویدای ناهویدا و تنها ناهویدای هویداست، بلکه او تنها ناهویدایی است که ملاک ناهویدایی او کمال هویدایی اوست، از شدت و کمال ظهور در خفاست:
یا من هو اختفی لفرط نوره | الظاهر الباطن فی ظهوره. | |