یادداشت‌های استاد ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ٤٢٣

یادداشتهای استاد مطهری، ج ٢، ص: ٤٢٣

صد تاست. این نیز تغییری اساسی در جهان بینی ندارد. ولی یک وقت کسی نظام را نظام تکامل میداند و یکی نظام جامد، یکی کامل و بیعیب میبیند و یکی ناقص و پر از عیب، یکی حکیمانه میبیند و یکی عبث و بیهوده، یکی نظام را زنده میبیند و یکی مرده، یکی خیر محض میبیند و یکی شرّ محض و یکی ممزوج، یکی دنیا را سه بعدی میبیند و یکی چهاربعدی و پنج بعدی، یکی محدود میبیند و یکی نامحدود- اشعار حضرت امیر در بحار. نظر آن حضرت که قبل از آدم که بود؟ آدم بود. یا اینکه درباره کوکب فرموده: انها مدن کمدائنکم.

(رجوع شود به نمره ١٤ و ١٥) نظر و قضاوت درباره جهان نظیر نظر و قضاوت درباره یک نفر انسان است که مثلًا فکر اینکه چند ساله است یا شش انگشتی است و یا کم خواب یا پرخواب است یا فشارخون او چقدر است، قضاوت درباره انسان بماهو انسان یعنی درباره شخصیت واقعی او نیست، بلکه باید ببینیم آن انسان چه عواطف و افکاری دارد، چه چیز را دوست میدارد و چه چیز را دشمن میدارد، چه هدفی دارد و چه هدفی ندارد، چه طرز تفکری دارد، چه عقیده و ایمانی دارد، چه مسلکی را در زندگی انتخاب کرده است.

٢. هر کسی دارای یک نوع جهان بینی هست حتی یک نفر پیرزن، یعنی یک قضاوتی درباره شکل و روح هستی و وجود دارد.

٣. مقایسهای ضمنی بین جهان بینی خیام و جهان بینی مولوی ٤. جهان بینی شامل دو قسمت است: یکی جهان از آن نظر که هست، یکی جهان از آن نظر که شخص ببیند رسالتی دارد یا ندارد و چه جهانی میخواهد بسازد.

٥. در دفتر ٩٣، نمره ٤٥ نقل کردیم:

و انما ینبغی لاهل العصمة و المصنوع الیهم فی السلامة ان یرحموا اهل الذنوب و المعصیة و یکون الشکر هو الغالب علیهم و الحاجز لهم عنهم.