یادداشت‌های استاد ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ٩٠ - تربیت و شکفتگی روح، ماهیت تربیت

یادداشتهای استاد مطهری، ج ٢، ص: ٩٠

که دارای شعور باطن است با روح نبات فرق دارد، این افسردگی و محرومیت موجب بیماریهای روانی و جنایتها و فساد اخلاقها میگردد.

شکفته شدن غرایز طبیعی جوانی و ناشکفته ماندن غرایز عالی:

یک نوع شکفتگی، شکفتگی غریزی و طبیعی حیوانی است که کم و بیش در همه افراد در اثر عوامل طبیعی پیدا میشود. چون عوامل شکفتگی هر استعداد متناسب با خود اوست و عوامل طبیعی همه جا کم و بیش موجود است.

ناشکفته ماندن استعدادهای علمی، دینی، جمال و ظرافت:

این استعدادها دیر یا زود در همه کس شکفته میشود برخلاف استعدادهای علمی و اخلاقی و دینی و زیبایی و ظرافت و غیره که [عوامل شکفتگی آنها] در همه جا موجود نیست. محیطهای علمی از مدرسه و دانشگاه و محیطهای مذهبی از مسجد و محفل دینی و محیطهای تربیتی و موزهها و سفرها و دیدن مظاهر لطف طبیعت و مظاهر ذوق انسانی، عوامل شکفته شدن استعداد زیبایی و ظرافت انسان است.

ضمناً دانسته شود که اگر عوامل شکفتگی استعدادی خصوصاً استعدادهای جسمانی زیادتر و زودتر به کار بیفتد، قبل از وقت انسان استعدادهایش میرسد و قوایش تحلیل میرود همان طوری که اگر گلها را در زمستان در گلخانه به وسیله بخاری گرم نگه دارند در همان جا شکفته میشود و در فصل بهار قوه و نیرویی برای او باقی نمیماند.

خلاصه:

چند مطلب دانسته شد:

١. روحیه انسان مانند حیات گلها شکفتگی دارد.

٢. تربیت باید براساس شکوفانیدن روحیهها باشد. به همین دلیل تربیت مبنی بر ترس مفید نیست، باید مبنی بر شوق و تحریک داخلی و حرارت داخلی باشد.

٣. مقایسه عوامل شکفتگی گلها و عوامل شکفتگی روحها ٤. دبستان و دبیرستان و دانشگاه و مدارس طلاب و هنرستانها و صنعتگاهها عملًا تا حدی دوره شکفتگی است و باید هرچه بیشتر در این جهت اقدام شود. انسان محروم آن است که از این دوره شکفتگی