یادداشت‌های استاد ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ٣٩٨ - جهان بینی - تعریف، کلمه مرام و کلمه مسلک

یادداشتهای استاد مطهری، ج ٢، ص: ٣٩٨

یط. عبادت در اسلام مفهوم عمومی و همه جانبه نیز دارد.

ک. مسأله نهاد و فطرت انسان از نظر عدالت، اخلاق و اینکه انسان را تنها تکامل فکری نمیتواند بسازد بلکه نهادش و استعداد ذاتیاش باید تقویت شود، همچنان که ماشین نیز نمیتواند اصلاح کننده بشر باشد کا. ختم نبوت و آغاز اجتهاد، یا مدار ثابت و حرکت دائم، تکامل و ...

کب. اصلاح فرد بدون اصلاح اجتماع ممکن نیست- امر به معروف و نهی از منکر کج. مساوات و ضدیت با تبعیض و نابرابری کد. تکامل و مبارزه با توقف و ارتجاع که. عدالت و ضدیت با استثمار و ظلم- عناصر جهان بینی جهانی اسلام:

الف. جهان با اراده ذات لایزال برپاست، از اوست و به او بازمی گردد.

ب. جهان به حق و به عدالت برپاست، حق پایدار و باطل ناپایدار است، بازیچه و عبث و بیهوده وجود ندارد.

ج. اصل علیت و نظام سببی و مسبّبی د. اصل تکامل ه. جهان بهترین جهانِ ممکن است، شر و بدی نسبی است.

و. عمومیت قضا و قدر ز. پیوستگی زندگی دنیا و زندگی آخرت ح. عکس العمل کار خوب و کار بد در همین جهان ط. گردش جهان بر طبق سنن و قوانین است و ضرورت حاکم بر جهان ناشی از علیت فاعلی و غایی با هم است.

ی. جهان یک واحد، زنده و شاعر و بیدار است. اجزای جهان مرتبطاند نه پراکنده. این ارتباط از نوع ارتباط ماشینی تنها نیست بلکه از نوع ارتباط اعضای موجود زنده است، ولی نه