یادداشتهای استاد ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ٣٩٢ - جهان بینی - تعریف، کلمه مرام و کلمه مسلک
یادداشتهای استاد مطهری، ج ٢، ص: ٣٩٢
یک اقلیت پخته است» و به فصل «عوامل معنوی» از کتاب انسان و سرنوشت.
رجوع شود به ورقه «دین و مذهب، جهان بینی مذهبی و جهان بینی غیرمذهبی»، در آنجا تتمیم خوبی شده است.
ایضاً رجوع شود به ورقههای «فواید و آثار ایمان».
جهان بینی - تعریف، کلمه مرام و کلمه مسلک
١. «جهان بینی [١] هر مرامی عبارت است از مبنا و زیرساز و تکیه گاه فلسفی و فکری آن مرام که انسان و حیات و رابطه انسان را با جهان و جامعهاش توجیه مینماید و به زندگی آدمی معنی و ارزش و هدف میبخشد.» (احمدزاده) «جهان بینی یک مکتب، کیفیت تفسیر و تحلیلی است که از جهان و انسان میکند و نظری که نسبت به فلسفه حیات ابراز میدارد و بر اثر آن تفسیر و آن بینش، مشکلات زندگی و راه حلهای آنها را تعیین و ترمیم میکند و برنامهای را که برای سعادت انسانها ضرور است طرح مینماید.» (خامنهای).
آیا اسلام یک مرام و یک مسلک است؟:
٢. چون جهان بینی هر مرامی مبنای فکری و فلسفی آن مرام و مسلک است، اول باید مرام و مسلک تعریف شود. دوم باید این نکته روشن شود که آیا اسلام که یک دین است، یک مرام و یک مسلک
[١] مفهوم اولی جهان بینی ملازم مرام و مسلک داشتن نیست. هرکس ولو یک عامی تصویری کلی از جهان و انسان و اجتماع دارد، مخصوصاً از جهان دارد، خواه غلط و خواه درست، خواه خیلی مبهم و خواه اندکی روشن و روشنتر.
ولی اصطلاحاً جهان بینی به تصویر کلی انسان از جهان و از انسان و از اجتماع گفته میشود که نقطه اتکا و مبنای فلسفی مرام و مسلک اوست.