یادداشت‌های استاد ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ٣٧٨ - جهان بینی خوب، مشخصات

یادداشتهای استاد مطهری، ج ٢، ص: ٣٧٨

زیرساز و تکیه فکری و اعتقادی اوست ساخته است. به عبارت دیگر در یک مکتب، ایده آل اخلاقی داشتن، خیراخلاقی داشتن، ارزشهای معنوی داشتن از لوازم است، و بر این پایه است که فداکاری در آن مکتب توجیه میشود و معقول و منطقی میگردد.

اصل متعارف بودن یا حضور در همه مسائل:

و. استعداد زیربنایی؛ یعنی بتواند پایه و مایه همه شؤون زندگی قرار گیرد، به منزله اصل متعارف یا اصل موضوعی باشد که در همه مسائل به کار میآید، همه شؤون به منزله شاخه باشند و آن به منزله ریشه که همه از او تغذیه میکنند.

روح و حیات پیکر بودن:

به عبارت دیگر، بتواند در همه مسائل حضور داشته باشد، نقش روح و حیات را در پیکر داشته باشد که در تمام پیکر سریان دارد، مثلًا بتواند حقوق خانوادگی، حقوق سیاسی، حقوق قضایی، حقوق اجتماعی و اقتصادی و حتی حقوق و حدود معاشرت و حتی با خود بودن را نیز مشخص سازد.

هماهنگ سازی:

ز. هماهنگ سازی. بتواند تناسب و همکاری و همگامی معقول و منطقی میان همه شؤون برقرار کند، همه شؤون را به یکدیگر مربوط کند و آنها را به یکدیگر تطبیق دهد و متناسب سازد، درست مانند روح که اجزای بدن را متناسب و هماهنگ میسازد.

تعهدآوری و مسؤولیت:

ح. تعهدآوری و ایجاد مسؤولیت نسبت به اجتماع، مسؤولیت وجدانی و خارج ساختن از بیطرفی و بیتفاوتی. این نیز به نوبه خود یک نیروی محرک است. به عبارت دیگر مقیدسازی و پیونددادن و مرتبط و متصل کردن افراد به یکدیگر.

ط. توجیه صحیح حیات و زندگی که به پوچی منتهی نشود.

اینهاست مشخصات یک جهان بینی خوب. چنانکه ملاحظه میشود تنها جهان بینی توحیدی است که از این مشخصات بهطور کامل برخوردار است.

از مجموع آنچه گفته شد معلوم شد که یک جهان بینی از چند قدرت و نیرو باید بهره مند باشد:

الف. قدرت منطق ب. قدرت سهل و ساده و قابل جذب و هضم [بودن]