یادداشت‌های استاد ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ١٩١ - مسائل تعلیم و تربیت اسلامی

یادداشتهای استاد مطهری، ج ٢، ص: ١٩١

١٩ نقل شده است.

٩. روح اجتماعی و تعاون و ترک انعزال و انزوا و تکروی- و لیس امرؤ و ان عظمت ... بفوق ان یعان.

١٠. روح دموکراسی و آزادمنشی و تحمل عقاید دیگران و پرهیز از لجاج و استبداد و پرهیز از تمکین و تسلیم و المأمور معذور ١١. اینکه در عبادت نظر به معنویت خود عبادت باشد و نظر به خود انقطاع به حق و پیوستن به او در کار باشد نه طمع به بهشت و یا ترس از دوزخ، و اینکه درعین حال عبادت بهشت و جهنم هم نوعی تعالی است (مسأله دعا و نیایش و کنه آن) ١٢. مسأله محبت و اینکه باید این حس پرورش داده شود، و همچنین احسان و حدود آنها ١٣. اینکه ایجاد بغض و کینه و تنفر و لعن چه اندازه مطلوب است و آیا تربیت دینی فقط باید براساس محبت باشد و نه بغض، و یا بغض و به اصطلاح تبرّا نیز جزئی لازم از تربیت است ١٤. مسأله تعصب ممدوح و تعصب مذموم، تعصب منطقی و تعصب غیرمنطقی ١٥. از اینجا باید شروع شود که تربیت، پرورش است یا صنعت و ساختن؟ جواب این است که هم پرورش است و هم صنعت، همچنان که به تفصیل در جلسات معارف اسلامی و جلسات انجمنی و جلسات انجمن پزشکان گفته شده است.

١٦. این پرورش متوجه چند چیز است:

الف. جسم؛ پرورش جسم غیر از تن پروری مصطلح است و میان ایندو عموم من وجه است.

ب. پرورش عقل و مبارزه با عوامل ضدعقل (به عبارت دیگر پرورش ذهن) ج. پرورش اراده و اینکه اراده غیر از میل است، و تفاوت آنها و بالأخره مسأله مالکیت و تسلط بر خویشتن