یادداشت‌های استاد ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ١٥٤ - تزکیه نفس

یادداشتهای استاد مطهری، ج ٢، ص: ١٥٤

دارد و از آنجا به سایر نقاط جهان سرایت کرده و یا یک عقیده فلسفی است و مبنای فکری صحیحی دارد و از همه جا میتواند ریشه داشته باشد و در همه جا باید اعمال گردد؟.

آیا در تزکیه نفس باید چیزی از اعضای درونی نفس کم شود؟

نظیر بریدن دم در حیوانات و یا ختنه:

٢. پاکیزه کردن نفس یعنی چه؟ چرا نگوییم هرچه آفریده شده، پاک آفریده شده و چرا نوعی بدبینی به خلقت داشته باشیم و مگر چه ریشههایی از شر در خلقت ما وجود دارد که باید آنها را درآوریم تا نفس ما پاکیزه شود؟

٣. رابطه تزکیه و تهذیب نفس با اصل تکامل و جنگ خیر و شر و اینکه برای رسیدن انسان به کمال، وجود نیروهای بازدارنده و منحرف کننده لازم است.

آیا تزکیه نفس موجب هدر دادن وقت و نیروهاست یا موجب تکمیل و تقویت آنها و طرد عوامل مزاحم؟:

٤. تزکیه نفس اگر خوب صورت گیرد مستلزم اتلاف نیروهای بدنی و نفسانی نیست، موجب تقویت و بهتر استفاده کردن از آنهاست. تزکیه نفس هندی این عیب را دارد که مستلزم اتلاف و به هدر دادن نیروها و استعدادهای بدنی است، هرچند نوعی نیروهای روحی را زنده و تقویت میکند. اساس ریاضتهای هندی بر اعتقاد به نوعی «من» است که در زیر پردههای ضخیم ماده گرفتار است و باید این پردهها را عقب زد تا روح شخصیت واقعی خود را آشکار سازد.

٥. تزکیه نفس صحیح آن است که بدون آنکه نیرویی را هدر دهد و تلف کند، نیروهای باطنی را آزاد و تقویت کند نظیر آزاد کردن نیروهای اتم و شکافتن آن. (رجوع شود به ورقههای «تزکیه نفس و ترک دنیایی که نیرو و آزادی است».)

تزکیه نفس