یادداشتهای استاد ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ١١٦ - تزکیه نفس، انسان سالم
یادداشتهای استاد مطهری، ج ٢، ص: ١١٦
یک نیاز مادی است و غریزه عامل اعلام و تحریک است.
ولی انسان به حکم ظرفیت فوق العادهای که دارد همواره عملًا در جستجوی چیزی است که خود را تسلیم او کند و او را حاکم مطلق وجود خویش بسازد و در او جذب شود و گم گردد، و لااقل در انسان چنین استعدادی وجود دارد و برخی افراد چنیناند. دیگر خود را فراموش میکند و آن چیز را همیشه در یاد دارد و درست مثل این است که خودش او شده است و به جای آنکه او را برای خودش بخواهد، خودش را برای او میخواهد؛ به حسب ظاهر او را برای خودش میخواهد اما چنان شخصیتش در آن چیز حل شده و محو شده که او را گویی خودش میپندارد و او را به جای خودش محور عمل و فعالیت قرار میدهد، مثل آنگاه که آدمی پول پرست و یا زن پرست و یا جاه پرست و بالأخره دنیاپرست میشود که مصداق گفته علی علیه السلام است:
عجبت للبخیل یستعجل الفقر الذی منه هرب، و یفوته الغنی الذی ایاه طلب، فیعیش فی الدنیا عیش الفقراء، و یحاسب فی الاخرة حساب الاغنیاء.
انسان از خود، منش واقعی و شخصیت واقعی دارد که آن را باید بازیابد و این فرع بر مستقل نگه داشتن خویش از محو شدن و گم شدن در اشیاء دیگر است و به حکم اینکه:
ای برادر تو همه اندیشهای | مابقی تو استخوان و ریشهای | |
گر بود اندیشهات گل گلشنی | ... | |