كرده‌ايم صابى را در سورة المائده،و ترسايان و گبركان و مشركان كه با خداى شريك گفتند بتان را در عبادت.قتاده گفت،در اين آيت دينها پنج است:اربعة للشّيطان [١]، و واحد للرّحمن،چهار ديو راست و يكى خداى را.آنچه خداى راست مسلمانى است و آنچه ديو راست اين چهارگانه است از:جهودى و ترسايى و گبركى و مشركى.و گفت:صابيان نوعى باشند از اينان [٢].و خبر[«انّ»اوّل] [٣]«انّ»دوم اللّه [٤]با اسم [٥]، و خبر في قوله: إِنَّ اللّٰهَ يَفْصِلُ بَيْنَهُمْ ،و مثله قولهم انّ زيدا انّ الخير عنده الكثير،و قال جرير:

انّ الخليفة انّ اللّه [٦]البسه سربال ملك به ترجى الخواتيم [٧]
حق‌تعالى گفت اين جماعت را،از مسلمانان و جهودان و ترسايان و گبركان و صابيان و مشركان،من فردا [٨]قيامت ميان ايشان فصل كنم.و در فصل دو قول گفتند:

يكى آن‌كه حكم كنم،من قولهم:للحاكم [٩]الفصّال،و ديگر آن‌كه تمييز [١٠]كنم و فرق كنم ميان ايشان تا محقّ از مبطل پديد آيد به حق [١١]علم ضرورى،به آن‌كه [١٢]روى محقّ سپيد كنم و روى مبطل سياه كنم تا مردمان ميان[ايشان] [١٣]فرق بدانند [١٤]به‌ضرورت.و فصل و فرق و تمييز باشد ميان حقّ و باطل به آنچه از يكديگر جدا شود.

إِنَّ اللّٰهَ عَلىٰ كُلِّ شَيْءٍ شَهِيدٌ ،خداى تعالى بر همه چيز گواه است.

أَ لَمْ تَرَ ،نمى‌بينى،يعنى نمى‌دانى،و اين رؤيت اين جا به معنى علم است كه خداى را تعالى سجده مى‌كنند[٤٦-ر]هركه در آسمان و هركه در زمين است؟آنچه عقلااند سجدۀ ايشان بر حقيقت [١٥]است و آنچه جماداند از آفتاب و ماه و ستارگان و كوهها و درختان.و ناعاقلان از چهارپايان،سجود ايشان از جهت ذلّت و خشوع و

[١] .آج،لب:للشّياطين.

[٢] .آط،آب،آج،لب،آز:ايشان.

[١٣] [٣] .اساس:ندارد،از آط آورده شد.

[٤] .آط،آب،آج،لب،آز:است.

[٥] .آط،آب،آز:به اسم.

[٦] .آب،آز:الخليفة اللّه.

[٧] .آب،آز:يرجى للخواتيم.

[٨] .آج،لب+در.

[٩] .آج،لب:الحاكم.

[١٠] .آط،آج،لب:تميز.

[١١] .آط،آج،لب:به خلق.

[١٢] .آج،لب:و آن‌كه.

[١٤] .آط،آب،آج،لب،آز:كنند.

[١٥] .آج،لب:حق.