روض الجنان و روح الجنان في تفسير القرآن - الرازي، ابوالفتوح - الصفحة ٦٧ - ترجمه

اين خاص عيسى را بود-عليه السّلام.و گفتند:شش ماه بود،و گفتند:سه ساعت بود،و گفته‌اند:يك ساعت بود،و اين قول عبد اللّه عبّاس است [١]،براى آن‌كه خداى تعالى ميان حمل و وضع او فصلى نكرد.

مقاتل بن سليمان گفت:سه ساعت بود حمل به يك ساعت بود و تصوير به يك ساعت،و وضع به يك ساعت.و وقت وضعش پيش [٢]زوال بود همان روز،و مريم را در آن حال ده سال بود و دوبار عذر زنان ديده بود.

و در قرائت عبد اللّه مسعود،آواها [٣]المخاض،اى ردّها اليه. إِلىٰ جِذْعِ النَّخْلَةِ ، به آن درخت خرما-و آنجا درختى بود خشك گشته و سالخورده-و فصل زمستان بود و سرماى سخت.مريم-عليها السّلام-پيش آن درخت آمد و پشت به آن درخت بازداد ،درخت سبز شد و برگ بر آورد و خوشه‌هاى [٤]رطب درآويخت از او،و اين دو معجز بود،يكى:درخت خشك شده تازه شدن،و دگر:در وقتى كه نه أوان رطب بود،رطب بر درخت پيدا شدن.

هلال بن حيّان گفت عن ابي عبد اللّه كه:آنجا درخت خرما نبود،خداى تعالى از جاى ديگر درختى آنجا آورد [٥]،تازه كرد و گفت:آن جايگاه را كه عيسى را زادند آن را«بيت لحم [٦]»گويند.

مريم-عليها السّلام-چون بار بنهاد فروماند و انديشه كرد كه [٧]با قوم چه خواهم گفتن،و چه عذر آرم،و اين حديث از من كه قبول كند!از سر دلتنگى گفت:

كاشكى من پيش از اين بمرده بودمى و فراموش مردمان شده! حمزه خواند و اعمش و يحيى بن وثّاب: نَسْياً ،به فتح«نون»و باقى قرّاء به كسر،و هما لغتان:كحَجر و حِجر،و وَتر و وِتر،و نسى مقيس‌تر است براى آن‌كه فعل