إِنَّكُمْ وَ مٰا تَعْبُدُونَ مِنْ دُونِ اللّٰهِ حَصَبُ جَهَنَّمَ ،گفت:آرى،من مى‌گويم.گفت:اين بر تو است.گفت:چرا؟گفت:براى آن‌كه عزير در اين ميان باشد كه معبود جهودان است،و عيسى كه معبود ترسايان است،و فرشتگان كه معبود بنى مليح‌اند از عرب.

رسول-عليه السّلام-گفت:معبودان ايشان شياطين‌اند كه ايشان را دعوت كردند با آن،و آن معبودان به آن رضا ندادند،خداى تعالى اين آيت فرستاد كه: إِنَّ الَّذِينَ سَبَقَتْ لَهُمْ مِنَّا الْحُسْنىٰ -الآيات.

بعضى دگر گفتند:مراد به آيت،بتان‌اند براى آن‌كه خداى تعالى به لفظ«ما» گفت،«من»نگفت و ما لما لا يعقل و من لما يعقل،و اين وجهى نيكوست.دگر آن‌كه:مخاطب به اين آيت مشركان مكّه‌اند،و ايشان بت‌پرست بودند.

بعضى دگر گفتند:آيت عامّ است در حقّ هركس كه در حقّ او عنايتى سابق باشد از الطاف و توفيق [١].

راوى خبر گويد:اميرالمؤمنين على-عليه السّلام-اين آيت بر منبر بخواند و گفت: فَإِنّٰا مِنْهُمْ ،من از ايشانم.جنيد گفت:سبقت لهم من اللّه العناية فى البداية فظهرت [٢]الولاية فى النّهاية.

قوله: يَوْمَ نَطْوِي السَّمٰاءَ ،ابو جعفر خواند:يوم يطوى السّماء به ضمّ«يا»و فتح «واو»و رفع السّماء على الفعل المجهول.آنگه گفت:اى محمّد!آن روز كه ما آسمان درنورديم همچنان كه سجلّ درنوردند براى نوشتن.كوفيان خواندند: لِلْكُتُبِ على الجمع،و باقى قرّاء خواندند:للكتاب على الواحد.

مفسّران در سجلّ خلاف كردند،عبد اللّه عمر و سدّى گفتند:سجلّ،نام فريشته‌اى است كه اعمال بندگان نويسد،چون بنده ختم عمل به استغفار كند خداى تعالى گويد:(اكتبها نورا)،اين نوشته به نور بنويس.عبد اللّه عبّاس و مجاهد گفت:سجلّ،نامه باشد،و«لام»به معنى«على»است،اى كَطَيِّ السِّجِلِّ على المكتوب.و گفتند:اصل او از سجل است،و سجل دلو بزرگ باشد،چنان كه دلو متضمّن آب باشد،همچنين نامه متضمّن مضمون خود باشد.و گفته‌اند:سجلّ،نام

[١] .آج،لب،آز،مش+حق.

[٢] .آب،آز،مش:فنظهرت.