فرهنگ معارف اسلامی - سجادی، جعفر - الصفحة ١٨٢١ - مَعانى و بَيان
ممنوع خود بهتر و مؤثرتر بياموزند و يا آنها را تحت تأثير خود قرار دهند.و بدين جهت بايد گفت كه فن سخنورى با وجودى كه در تمام ملل و اقوام به صورتهاى مختلف وجود داشته است،در ملل متمدن دنياى قديم مانند يونان و مصر و روم و ايران بيش از هر ملتى مورد توجه بوده است.(احمد امين..قصة الفلسفة اليونانية -قاهره ١٩٤٩ م.ص ١١١ ص ٩٩):ترى من ذلك ان السوفسطائيين قد اتجهوا بعنايتهم الى الحياة العلميه دون الفلسفة النظرية التى يبحث عن الحقيقة الخالده و انصرفوا الى تدريب الشبان لنيل مجد- الحياة السياسية من اخصر الطرق.
اخبار و احكام عهد عتيق و مزامير داود و سخنان زرتشت و كلمات سحرآميز بودا و بيانات جالب و دلانگيز سقراط حكيم و شاگردان وى همچون افلاطون و سپس ارسطو مؤيد اين معنى است كه موضوع خطابه و سخنورى ريشههائى بس عميق دارد.و تمام ملل و اقوام بدان توجه خاص مبذول داشتهاند و آن را از معجزات بزرگان و پيشوايان مذهب به حساب آوردهاند و گفتهاند:«ان من البيان لسحر» كلمات و سخنان حكيمانه و جالب كنفسيوس در اعصار بسيار دور در سرزمين چين نمونۀ است از توجه ملتهاى متمدن به نقش بلاغت و سخنورى.
لكن آنچه از موضوع سخن و خطابه و خطيب بطور مدون بما رسيده است از يونان باستان است.
(قصة الفلسفة اليونانيه ص ٩٨)مثلا پروتاگوراس كان يعلم قواعد النجاح فىالسياسة و جورجياس كان يعلم البلاغة و علم السياسة...و كانت السياسة و الاشتغال بها اكبر شغل لعقل اليونان...
فكان اهم ما يحتاج اليه طالب البلاغة و الالقاء،القدرة على الجدال حتى يستطيع ان يواجه كل مسألة تعرض و من اهم تعاليمهم علم البلاغة در ميان اقوام يونانى دانشمندان بسيارى به وجود آمدند كه سخن و سخنورى را مورد توجه خود قرار دادند و در انجمنهاى ملى براى خودستائى و تحت تأثير قرار دادن افراد سخنورى ميكردند و يا اشخاص براى تبرئه موكل خود در محاكم ملى يونان سخنورى ميكردند و يا دستههاى غير حاكم در ميان مردم سخنورى ميكردند تا آنها را تحت تأثير خود قرار دهند و به هدف و منظور خود نائل آيند و بدين ترتيب بازار خطابه و سخنورى رواج كامل يافت مردم ديگر نيز بدين امر تشويق شده و عموما بدان توجه كردند و حتى اطفال خود را جهت فرا گرفتن اين فن بدست مربيان و معلمان مخصوص اين كار مىسپردند تا جهت احراز مشاغل عالى آماده و مهيا شوند.
لعل اليونانيين كانوا اول من عنى بتدوين البلاغة و البحث فى مسائلها فارسطو قد بحث كثيرا من موضوعاتها.
و ناگزير يك نفر سخنور در تمام رشتهها و علوم عصر خود كم و بيش مطالعاتى مىكرد تا در موقع خود از بحث در موضوعات مختلف اجتماعى و سياسى وانماند و معلمان اين فن نيز هر قسم از معلومات زمان خود را به شاگردان مىآموختند