پيام قرآن - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٧٠ - داستان يوم الدّار

مى‌كند و مسلمانان را همواره به ياد يارى و كمك خود در آن لحظات سخت مى‌اندازد بلكه اختصاراً مى‌توان گفت كه قرآن در اشاره به تاريخ اسلام بيشترين عنايت را به اين مسئله دارد، به همين دليل در آيه ٢٥ سوره توبه، يك اشاره اجمالى به اين غزوات مى‌كند و مى‌فرمايد: لَقَدْ نَصَرَكُمْ اللَّهُ فِى مَوَاطِنَ كَثِيرَةٍ وَيَوْمَ حُنَيْنٍ‌: «خداوند شما را در مواضع بسيارى يارى كرد (و بر دشمن پيروز شديد)؛ و در روز حنين (نيز يارى نمود)».

مواطن جمع موطن، گاه به معناى وطن و محل اقامت دائمى استعمال مى‌شود، و گاه به معناى ميدان جنگ مى‌آيد در اينجا منظور از «مواطن كثيرة»، ميدان‌هاى متعدد جنگ‌هاى اسلامى است، كه عدد آن را بالغ بر هشتاد ميدان ذكر كرده‌اند؛ و لذا در حديثى مى‌خوانيم؛ هنگامى كه يكى از خلفاى عباسى نذر كرده بود، كه اگر از مسموميت رهايى يابد، مال كثيرى به فقها بدهد، بعد از بهبودى، فقهاى اطراف او، نتوانستند مقدار مال كثير را تعيين كنند، و اين امام نهم حضرت محمّد بن على التقى عليه السلام بود كه آن را به هشتاد تفسير كرد (احتمالًا هشتاد هزار درهم)؛ زيرا در آيه فوق مواطن كثيره اطلاق بر تعداد غزوات اسلامى كه بالغ بر هشتاد غزوه بوده، شده است. [١]

سر انجام فتح المبين و فتح مكه فرا رسيد و مسلمين آخرين قدرت دشمن را در هم شكستند، و اسلام بر جزيره عرب حاكم شد.

ولى دشمن شكست خورده از پاى ننشست، و به ناچار به صورت يك جمعيت مخفى- منافقانى كه ظاهراً ابراز اسلام مى‌كردند و باطناً مشغول انواع‌

[١]. نور الثقلين، ج ٢، ص ١٩٧.