پيام قرآن - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٣٧١ - 1 محيط دعوت پيامبر صلى الله عليه و آله و شرايط حاكم بر آن

قبيله خود را قبيله برتر معرفى كند و بر سر همين برترى جويى، كينه‌ها و حسادت‌ها و گاه خونريزى‌ها در ميان قبايل ظاهر مى‌گشت تا آنجا كه براى اثبات فزونى قبيله خود به سراغ قبرها مى‌رفتند و قبور مردگان را بر مى‌شمردند و به استخوان‌هاى پوسيده نياكانشان در زير خاك افتخار مى‌كردند. قرآن مجيد مى‌گويد: أَلْهَيكُمْ التَّكَاثُرُ- حَتَّى زُرْتُمْ الْمَقَابِرَ: «افزون طلبى (و تفاخر) شما را به خود مشغول داشته است.- تا آن جا كه به ديدار قبرها رفتيد (و به فزونى قبور مردگانتان افتخار كرديد)» [١] همچنين موهومات و مفاسد و فجايع ديگرى از اين قبيل. انحطاط آن محيط و فقر معنوى و مادى چنان بود كه آن سرزمين را در رديف عقب مانده‌ترين سرزمين‌هاى جهان جاى داده بود.

يكى از مورخان غربى درباره محيط حجاز در عصر جاهليت از بعضى از مورخان معروف چنين نقل مى‌كند: «در آن زمان كه ديمتريوس سردار بزرگ يونانى به قصد تصرف عربستان وارد پترا (يكى از شهرهاى قديمى حجاز) شد اعراب ساكن آنجا به او گفتند:" اى ديمتريوس پادشاه! چرا با ما جنگ مى‌كنى ما در ريگستانى به سر مى‌بريم كه فاقد كليه وسايل زندگى و محروم از تمام نعمت‌هايى است كه اهالى شهرها و قصبات از آن متمتع و بهره‌مندند، ما سكونت در چنين صحراى خشك را بدين جهت اختيار نموديم كه نمى‌خواهيم بنده كسى باشيم بنابراين تحف و هدايايى را كه تقديم مى‌نماييم از ما قبول كن و لشگريان خود را از اينجا كوچ داده و مراجعت كن" ...

ديمتريوس اين پيام صلح را مغتنم شمرد و هدايا را پذيرفت و از چنين جنگى كه‌

______________________________

(١). سوره تكاثر، آيات ١ و ٢.