پيام قرآن - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٣٧٣ - 1 محيط دعوت پيامبر صلى الله عليه و آله و شرايط حاكم بر آن

را درك كرده- در ترسيم عصر جاهليت پايان مى‌دهيم:

«ارْسَلَهُ عَلى‌ حينِ فَتْرَةٍ مِنَ الرُّسُلِ وَ طُولِ هَجْعَةٍ مِنَ الامَمِ، وَاعْتِزامٍ مِنِ الْفِتَنِ، وَانْتِشارٍ مِنِ‌الْامُورِ وَ تَلَظٍّ مِنَ الْحُروُبِ وَ الدُّنْيا كاسِفَةُ النُّور، ظاهِرَةُ الْغُرُورِ، عَلى‌ حينِ اصْفِرارٍمِنْ وَرَقِها، وَ اياسٍ مِنْ ثَمَرِها وَاغْوِرارٍ مِنْ مائِها، قَدْ دَرَسَتْ مَنْارُ الْهُدى‌ وَظَهَرَتْ اعْلامُ الرَّدى‌، فَهِىَ مُتَجَهِّمَةٌ لِاهْلِها، عابِسَةٌ فى‌ وَجْهِ طالِبِها، ثَمَرُهَا الفِتْنَةُ، وَطَعامُهَا الْجيفَةُ، وَ شِعارُهَا الْخَوْفُ وَ دِثارُهَا السَّيْفُ.»: «خداوند او را در زمانى فرستاد كه مدت‌ها از بعثت پيامبران پيشين گذشته بود و امت‌ها در خواب عميقى فرو رفته بودند، فتنه و فساد جهان را فرا گرفته بود و اعمال خلاف ميان مردم منتشر شده بود، آتش جنگ زبانه مى‌كشيد و دنيا بى فروغ و پر از مكر و فريب گشته بود، اين در حالى بود كه برگ‌هاى درخت زندگى به زردى گراييده و به ثمره زندگى اميدى نبود آب حيات زندگى انسانى به زمين فرو رفته و آثار هدايت فرسوده شده، پرچم‌هاى هلاكت و بدبختى آشكار گرديده و دنيا با قيافه زشت و كريه به اهلش مى‌نگريست، و با چهره عبوس با طالبانش روبرو بود، ميوه درختش فتنه، و طعامش مردار بود، در درون وحشت و اضطراب و در برون شمشير حكومت مى‌كرد» [١]

در جاى ديگر از همان حضرت مى‌خوانيم: «انَّ اللَّهَ بَعَثَ مُحَمَّداً صَلِّى اللَّهُ عَلَيْه وَ آلِهِ وَسَلَّمَ نَذيراً لِلْعالَمينَ، وَ اميناً عَلَى التَّنْزيلِ، وَ انْتُمْ مَعْشَرَالْعَرَبِ عَلى‌ شَرِّ دينٍ وَ فى شَرِّدارٍ، مُنيخُونَ بَيْنَ حِجارةِ خُشْنِ وَ حَيَّاتِ صُمٍّ، تَشْرَبُونَ الْكَدِرَ، وَ تَأكُلُونَ الْجَشِبَ وَتَسْفِكُونَ دِماءَكُمْ وَ تَقْطَعُونَ ارْحامَكُمْ الْاصْنامُ فيكُمْ مَنْصُوبَةٌ

______________________________

(١). نهج البلاغه، خطبه ٨٩.