پيام قرآن - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٣٣٧ - 7 اعجاز قرآن از نظر عدم تضاد و اختلاف

دگرگون مى‌سازد. اگر با دقّت نگاه كنيم هرگز نوشته‌هاى يك نفر نويسنده يكسان نيست؛ بلكه آغاز و انجام يك كتاب نيز تفاوت دارد. مخصوصاً اگر كسى در كوران حوادثى بزرگ قرار گرفته باشد، حوادث كه پايه يك انقلاب فكرى و اجتماعى و عقيده‌اى همه جانبه را پايه ريزى كند او هر قدر بخواهد سخنان خود را يكسان و يكنواخت و عطف به سابق تحويل دهد قادر نيست، بخصوص اگر درس نخوانده و پرورش يافته يك محيط كاملًا عقب افتاده باشد.

اما قرآن كه در مدت ٢٣ سال بر طبق احتياجات و نيازمندى‌هاى تربيتى مردم در شرايط و ظروف كاملًا مختلف نازل شده و كتابى است كه درباره موضوعات كاملًا متنوع سخن مى‌گويد و مانند كتاب‌هاى معمولى كه تنها يك بحث اجتماعى يا سياسى يا فلسفى يا حقوقى و يا تاريخى را تعقيب مى‌كند نيست؛ بلكه گاهى درباره توحيد و اسرار آفرينش، و زمانى درباره احكام و قوانين و آداب و سنن، وقت ديگرى درباره امت‌هاى پيشين و سرگذشت تكان دهنده آنان و زمانى درباره مواعظ و نصايح و عبادات و رابطه بندگان با خدا سخن مى‌گويد و به گفته دكتر گوستاولبون: قرآن كتاب آسمانى مسلمانان تنها منحصر به تعاليم و دستورهاى مذهبى نيست بلكه دستورهاى سياسى و اجتماعى مسلمانان نيز در آن درج است.

چنين كتابى با اين مشخصات، عادتاً ممكن نيست خالى از تضاد و تناقض و مختلف گويى و نوسان‌هاى زياد باشد امّا هنگامى كه مى‌بينيم با تمام اين جهات همه آيات آن هماهنگ و خالى از هر گونه تضاد و اختلاف و ناموزونى است به خوبى مى‌توانيم حدس بزنيم كه اين كتاب زاييده افكار انسان‌ها نيست؛ بلكه از