پيام قرآن - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ١٣٢ - شاخههاى اعجاز قرآن

مسائل مربوط به جنگ و صلح، يا بحث‌هاى اخلاقى است نيز اين قاطعيت به وضوح به چشم مى‌خورد كه شرح كامل آن در خور يك كتاب جداگانه است.

٩. متانت و عفت بيان: افراد درس نخوانده معمولًا توجّهى به تعبيرات خود ندارند، و بسيار مى‌شود كه براى اداى مقصود خود از كلمات و جمله‌هاى دور از نزاكت و ادب كمك مى‌گيرند و با اين‌كه قرآن در ميان چنين مردمى آشكار گشت هرگز رنگ آن محيط را به خود نگرفت و در تعبيرات خود نهايت متانت و عفّت را رعات نمود، و اين موضوع به فصاحت و بلاغت قرآن رنگ خاصّى بخشيده است.

گويندگان و نويسندگان بزرگ، هنگامى كه به صحنه‌هاى عشقى يا مسائل ديگرى از اين قبيل برخورد مى‌كنند، يا ناچار مى‌شوند براى ترسيم چهره واقعى قهرمانان اصلى داستان، ادب و متانت زبان يا قلم را رها نمايند و به اصطلاح براى اداى حق سخن هزار گونه تعبيرات تحريك‌آميز يا زننده به كار برند.

يا مجبور مى‌شوند براى حفظ نزاكت و عفت بيان و قلم، پاره‌اى از صحنه‌ها را در پرده‌اى از ابهام بپوشانند، و با حريفان سر بسته سخن بگويند و جمع ميان اين دو، يعنى بيان و ترسيم واقعيت بطور كامل و عدم آلودگى قلم و زبان با آنچه بر خلاف نزاكت و عفت است، كارى بسيار دشوارى است كه كمتر كسى از عهده آن بر مى‌آيد.

چگونه مى‌توان باور كرد فردى درس نخوانده و برخاسته از يك محيط بسيار عقب مانده و نيمه وحشى، هم ترسيم دقيق و كاملى ازمسائل كند و هم كوچك‌ترين تعبير دور از نزاكتى نداشته باشد.