پيام قرآن - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٢٨٨ - چهارم اهتمام به تأمين آزادى و امنيت

ظنّ و بدگمانى داشته باشد و در محيط فكر خود حيثيت و آبروى ديگران را مخدوش سازد، در همين زمينه در آيه ١٢ سوره حجرات مى‌خوانيم: يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا اجْتَنِبُوا كَثِيراً مِنَ الظَّنِّ إِنَّ بَعْضَ الظَّنِّ إِثْمٌ وَلَا تَجَسَّسُوا: «اى كسانى كه ايمان آورده ايد! از بسيارى از گمان‌ها بپرهيزيد، چرا كه بعضى از گمان‌ها گناه است؛ و (هرگز در كار ديگران) تجسّس نكنيد».

اسلام مى‌خواهد در جامعه اسلامى امنيت كامل حكم‌فرما باشد؛ نه تنها مردم نسبت به يكديگر تهاجم نكنند؛ بلكه از نظر زبان و از آن بالاتر از نظر انديشه و فكر يكديگر نيز در امان باشند و هر كسى احساس كند ديگرى در منطقه افكار خود، تيرهاى تهمت را به سوى او نشانه‌گيرى نمى‌كند و اين امنيتى است در بالاترين سطح، كه جز در يك جامعه مؤمن و داراى قوانين اسلامى امكان‌پذير نيست.

قابل توجه اين كه نهى از كثيرى از گمان‌ها شده، ولى به هنگام بيان علت مى‌گويد بعضى از گمان‌ها گناه است. اين تفاوت تعبير ممكن است از اين جهت باشد كه گمان‌هاى بد در حق ديگران گاه مطابق واقع و گاه بر خلاف واقع است و از آنجا كه نوع دوم گناه است، بنابراين بايد از همه گمان‌هاى بد كه تحت عنوان‌ كثيراً مِنَ الظَّنِ‌ واقع شده، دورى كند.

آخرين نكته در اين بحث اين كه: اسلام تا آن حد به امنيت داخلى جوامع اسلامى اهميت داده است كه توسل به زور و نيروى نظامى را در اختلاف و كشمكش‌هاى داخلى، در صورتى كه شيوه‌هاى مسالمت‌آميز اثر بخش واقع نشود تجويز كرده در همان سوره حجرات كه به يك معنا سوره امنيت است در