پيام قرآن - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٣١٨ - 3 غنائم فراوان آينده

بودند و مسلمين در اقليت و ضعف.

دشمنان به توانايى و قدرت خود مى‌نازيدند، و «مى‌گفتند ما جمعيتى نيرومند و متحد هستيم» و از مخالفانمان انتقام مى‌گيريم و بر آنها پيروز مى‌شويم: أَمْ يَقُولُونَ نَحْنُ جَمِيعٌ مُّنْتَصِرٌ ولى قرآن بلافاصله مى‌افزايد: « (امّا) به زودى جمعشان شكست مى‌خورد و پا به فرار مى‌گذارند»: سَيُهْزَمُ الْجَمْعُ وَيُوَلُّونَ الدُّبُرَ

مسلماً در آن زمان، پيش‌بينى پيروزى سريع مسلمين و در هم شكستن دشمنان نيرومند اسلام غير ممكن بود، ولى چند سالى بيشتر نگذشت كه مسلمانان هجرت نمودند و آنقدر قدرت و توانايى يافتند كه در نخستين برخورد مسلحانه با دشمن در ميدان جنگ بدر چنان ضربه سهمگينى بر دشمنان وارد كردند كه هرگز انتظار آن را نداشتند.

جالب اين‌كه طبق حديثى كه از ابن عباس نقل شده پيامبر اكرم صلى الله عليه و آله در روز بدر، نخست در خيمه خود، دعا كرد و عرضه داشت: «خداوندا! من تو را به عهد و پيمانى كه با ما داشته‌اى مى‌خوانم» و سپس هنگامى كه با لباس جنگ از خيمه بيرون آمد و وارد ميدان شد، اين آيه را تلاوت مى‌كرد سَيُهْزَمُ الْجَمْعُ وَ يُوَلُّونَ الدُّبُرَ يعنى امروز اين وعده الهى تحقّق مى‌يابد. [١]

البتّه اين هزيمت و فرار دشمنان باز هم ادامه يافت و تكرار شد و چند سال ديگر گذشت در حالى كه نه فقط كفار مكه در برابر مسلمانان تسليم شدند؛ بلكه تمام جزيره عربستان در برابر آنان سر تسليم فرو آوردند.

[١]. در تفسير فى ظلال جلد، صفحه ٦٥٧ اين حديث از صحيح بخارى از ابن عباس نقل شده است (با تلخيص). سوره قمر، آيه ٤٥.