پيام قرآن - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٣٧٧ - 2 ويژگىهاى اخلاقى و سوابق پيامبر صلى الله عليه و آله

مشورت كن!» [١].

در اين آيه هم نرمش قلب و درون پيامبر صلى الله عليه و آله توصيف شده و هم زبان ملايم و پر مهر او، و نه تنها در برابر خطاهايشان مأمور به عفو شده بلكه مأمور بوده از خدا نيز تقاضاى آمرزش براى آنها كند و به آنان شخصيت داده و آن‌ها را طرف مشورت خود قرار دهد.

او به قدرى دلسوز نسبت به مؤمنان و غير مؤمنان بود، كه از عدم ايمان گروهى، سخت رنج مى‌برد تا آنجا كه نزديك بود از غصه هلاك شود.

در آيه ٦ سوره كهف مى‌خوانيم كه خداوند در مقام دلدارى به پيامبر اكرم صلى الله عليه و آله مى‌فرمايد: فَلَعَلَّكَ بَاخِعٌ نَّفْسَكَ عَلَى آثَارِهِمْ إِنْ لَّمْ يُؤْمِنُوا بِهَذَا الْحَدِيثِ أَسَفاً:

«گويى مى‌خواهى، خود را به خاطر اعمال آنها از غم و اندوه هلاك كنى اگر به اين گفتار ايمان نياورند!». شبيه همين معنا در آيه ٣ سوره شعراء آمده است: لَعَلَّكَ باخِعٌ نَّفْسَكَ الّا يَكُونُوا مُؤمِنينَ‌ [٢].

به راستى تا رهبرى چنين نباشد حق راهبرى را به معناى واقعى ادا نخواهد كرد و در آيه ١٢٨ سوره توبه آمده است‌ لَقَدْ جاءَكُمْ رَسُولٌ مِّنُ انْفُسِكُمْ عَزيزٌ عَلَيْهِ ما عَنِتُّمْ حَريصٌ‌عَلَيْكُمْ بِالْمُؤْمِنينَ رَؤُفٌ رَحِيمٌ‌: «به يقين، پيامبرى از ميان شما به سويتان آمد كه رنجهاى شما بر او سخت است؛ و اصرار بر هدايت شما دارد؛ و نسبت به مؤمنان، رئوف و مهربان است».

مسلماً بحث پيرامون ملكات اخلاقى پيامبر صلى الله عليه و آله و ويژگى‌هاى اخلاقى او

______________________________

(١). سوره آل عمران، آيه ١٥٩.

(٢). «باخع» از ماده بَخْع (بر وزن تخت) به معناى هلاك شدن از شدت غم و اندوه، و به تعبير ديگر دق مرگ شدن است.