پيام قرآن - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٨٢ - دلايل صدق ادعاى پيامبر اسلام (اعجاز قرآن)

بر قرار است؛ هر چند گاهى در ظاهر اين رابطه آشكار نباشد؛ همان‌گونه كه در ميان خانه‌ها و عمارات و جاده‌هاى هر شهر يك نوع انسجام و ارتباط وجود دارد، و مساجد و مدارس و بازارها و مناطق مسكونى هر كدام در جاى خود قرار گرفته است.

ضمناً از اين تعبير استفاده مى‌شود كه سوره‌ها بر خلاف پندار بعضى از نا آگاهان به هنگام نزول قرآن به همين شكل بوده است (هر چند گاهى بعضى از آيات كه نازل مى‌شد به دستور پيامبر در سوره خاصى جاى مى‌گرفت).

تعبير به‌ «مِنْ مِثْلِهِ» به معناى چيزى است كه در تمام اوصاف، اعم از فصاحت و بلاغت الفاظ، با محتوا و معارف عالى همانند قرآن باشد. [١] شاهد اين سخن آيه ٣٨ سوره يونس است كه مى‌فرمايد: فَأْتُوا بِسُورَةٍ مِثْلِهِ‌: «بياوريد سوره‌اى همانند قرآن» و در آيه ٣٤ سوره طور مى‌خوانيم: فَلْيَأْتُوا بِحَدِيثٍ مِثْلِهِ‌: «بياوريد سخنى همانند قرآن».

بنابراين احتمال بازگشت ضمير «مثله» به پيامبر كه مفهومش اين چنين مى‌شود كه اگر در اصالت اين آيات آسمانى ترديد داريد كسى همانند محمد صلى الله عليه و آله را پيدا كنيد كه هرگز درسى نخوانده باشد و آياتى همانند آن را بياوريد، بسيار بعيد به نظر مى‌رسد؛ هر چند جمعى از مفسّران آن را به عنوان يك احتمال يا به عنوان تفسير مورد قبولى ذكر كرده‌اند.

اين احتمال نيز وجود دارد كه هر دو تعبير در اين معنا جمع شود و مفهومش اين باشد كه سوره‌اى همانند سوره‌هاى قرآن، از شخص درس نخوانده‌اى‌

[١]. بنابراين «مِنْ» يا زائده است يا بيانيه.