پيام قرآن - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٢٧١ - بهترين قانونها كدام قانون است؟

بكشاند.

اين ضايعات عمدتاً عبارت است از: درگيرى‌هايى كه از اصطكاك منافع و تزاحم حقوق و برترى جويى‌ها، انحصارطلبى‌ها، خودكامگى و خود خواهى‌ها به وجود مى‌آيد و عامل درگيرى و نزاع‌ها و كشمكش‌هاى دو يا چند نفرى، و گاه سرچشمه جنگ‌هاى منطقه‌اى و جهانى گردد.

به همين دليل جوامع انسانى از همان آغاز كار، متوجه شدند كه اگر مقرراتى براى تعيين حدود اختيارات و حقوق افراد و راه حل مناقشات ومشاجرات و درگيرى‌ها نباشد، زندگى اجتماعى بشر نتيجه معكوس خواهد داشت و فاجعه آفرين مى‌شود.

اصولًا اجتماع به معناى واقعى زمانى شكل مى‌گيرد كه همكارى و همگامى و همفكرى در ميان افراد جامعه وجود داشته باشد، و چنين چيزى جز در پرتو وضع قوانين و مقررات، امكان‌پذير نيست.

اصولًا همكارى بدون تعهد مفهومى ندارد، و تعهد خود سرچمشه پيدايش قانون است.

علاوه بر اينها اشتباه است اگر ما وظيفه قانون را منحصر به جلوگيرى از تجاوزها و پايان دادن به كشمكش‌ها بدانيم؛ هر چند وضع بسيارى از قوانين به همين منظور بوده است.

بلكه قانون قبل از اين كار وظيفه استحكام روابط اجتماعى و ايجاد اعتماد متقابل در برابر تعهدات و تأمين آزادى لازم براى پرورش استعدادها، و متمركز ساختن نيروها و بسيج امكانات در يك سوى معين به منظور تكامل هر چه بيشتر