پيام قرآن - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٢٢٦ - 3 سرچشمه اختلاف زبانها

٣. سرچشمه اختلاف زبان‌ها

مسأله اختلاف زبان‌هاى مردم جهان- با توجه به اين‌كه همه از يك پدر و مادر متولد شده‌اند- از مسائل شگفت انگيزى است كه هميشه مورد توجه بوده است؛ قرآن مجيد در اين باره مى‌گويد: وَمِنْ آيَاتِهِ خَلْقُ السَّماوَاتِ وَالْأَرْضِ وَاخْتِلَافُ أَلْسِنَتِكُمْ وَأَلْوَانِكُمْ إِنَّ فِى ذَلِكَ لَآيَاتٍ لِلْعَالِمِينَ‌: «و از نشانه هاى او آفرينش آسمانها و زمين، و تفاوت زبانها و رنگهاى شما است؛ در اين نشانه هايى است براى اهل دانش» [١].

امروز ما مى‌دانيم كه سر چشمه اختلاف زبان‌ها در واقع دو چيز است: نخست قدرت ابتكار و خلاقيت فكر انسان‌ها است كه دائماً براى بر طرف ساختن نيازهاى خود لغات تازه و جمله بندى‌هاى جديدى مى‌آفرينند. دوم فاصله گرفتن اقوام و ملّت‌ها از يكديگر است؛ زيرا نبود وسائل ارتباط جمعى به شكل امروز در اعصار گذشته، هنگامى كه قوم و ملّتى از ديگرى دور مى‌ماند، تدريجاً در الفاظ و عبارات موجود آنها تغيير و تحوّلاتى ايجاد مى‌شد؛ و اين تغييرات در طول هزاران سال متراكم مى‌گشت و لغات و زبان‌ها از هم فاصله مى‌گرفت و مبدأ پيدايش زبان‌هاى مختلف و متفاوتى مى‌شد.

از آنجا كه اختلاف زبان‌ها يكى از پايه‌هاى شناخت اقوام مختلف بود كمك مؤثرى به مسأله شناخت در جامعه بشرى مى‌كرد؛ و اگر قرآن مجيد اختلاف زبان‌ها را در كنار اختلاف رنگ‌ها از آيات و نشانه‌هاى خداوند بر مى‌شمرد،

[١]. سوره روم، آيه ٢٢.