پيام قرآن - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٥٤ - 5 در مسائل اخلاقى سخت فاسد بودند

حساب آنان بود كه به وسيله سنّت خرافى «نسيئ» بى اثر نمودند؛ به اين معنا كه هر وقت مى‌خواستند احترام ماههاى حرام را بشكنند، مى‌گفتند: مانعى ندارد، يك ماه ديگر را به جاى آن مى‌نهيم، كه قرآن سخت، اين عمل زشت را مذمت كرده و مى‌گويد: إِنَّمَا النَّسِى‌ءُ زِيَادَةٌ فِى الْكُفْرِ: «تأخير ماه‌هاى حرام (و جا به جا كردن آنها) فقط، افزايشى در كفر (مشركان) است». [١] حج و زيارت خانه خدا كه از سنن ابراهيم عليه السلام و عاملى براى وحدت و تقرّب به خدا بود، آنچنان آلوده به خرافات شده بود كه نه تنها مايه تقرّب به خدا نمى‌گشت، بلكه مردم را از خدا دور مى‌كرد و از يكديگر نيز پراكنده مى‌ساخت؛ چون مسائل قومى و شرك و بت پرستى بر آن حاكم بود.

٥. در مسائل اخلاقى سخت فاسد بودند

مسائل اخلاقى در ميان آنها در منحطترين سطح خود بود و عداوت شديد و كينه هايى كه از اسلاف براى اخلاف به يادگار مى‌ماند، بر آنها حكومت مى‌كرد كه نه تنها اخلاق، بلكه همه چيز اجتماع آنها قربانى آن مى‌شد.

قرآن در اين زمينه به مسلمانانى كه از اين مرحله رها شده بودند، مى‌گويد:

وَاذْكُرُوا نِعْمَتَ اللَّهِ عَلَيْكُمْ إِذْ كُنْتُمْ أَعْدَاءً فَأَلَّفَ بَيْنَ قُلُوبِكُمْ فَأَصْبَحْتُمْ بِنِعْمَتِهِ إِخْوَاناً وَكُنْتُمْ عَلَى‌ شَفَا حُفْرَةٍ مِنْ النَّارِ فَأَنْقَذَكُمْ مِّنْهَا: «ونعمتِ (بزرگِ) خدا را بر خود، به ياد آريد كه چگونه دشمن يكديگر بوديد، و او ميان دل‌هاى شما، الفت برقرار ساخت، و به بركتِ نعمتِ او، برادر شديد! و شما بر لبِ حفره‌اى از آتش بوديد، خدا شما را از آن نجات داد». [٢]

«شفا» به گفته مقاييس اللّغة، در اصل به معناى اشراف و سلطه بر چيزى است و از آنجا كه كناره هر چيز انسان را مشرف بر آن مى‌كند به آن شفا گفته مى‌شود؛

[١]. سوره توبه، آيه ٣٧.

[٢]. سوره آل عمران، آيه ١٠٣.