پيام قرآن - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٦٠ - آغاز دوران بعثت

از پيامبر به‌ «النّبىُّ الامّىّ» تعبير مى‌آورد. [١] همچنين در يك آيه نيز به طور ضمنى اين عنوان براى او ذكر شده، و اينگونه مى‌فرمايد: هُوَ الَّذِى بَعَثَ فِى الْأُمِّيِّينَ رَسُولًا مِّنْهُمْ‌: «او كسى است كه در ميان جمعيّت درس نخوانده پيامبرى از خودشان برانگيخت». [٢]

و مى‌دانيم معروف‌ترين تفسير براى امّى همان درس نخوانده بودن است؛ چرا كه امّ به معناى مادر است و امّى به كسى گفته مى‌شود كه به همان حالت كه از مادر متولد شده مانده، و مكتب و استادى را درك نكرده؛ هر چند بعضى آن را به معناى كسى كه از ميان امت و توده مردم برخاسته، نه از ميان اشراف و جباران، تفسير كرده‌اند، و بعضى ديگر آن را به معناى كسى كه در مكه متولد شده يا از مكه برخاسته مى‌دانند؛ چرا كه يكى از نام‌هاى مكّه امّ القُرى‌ است. روايات نيز در اين زمينه متفاوت است؛ ولى مانعى ندارد كه واژه «امّى» اشاره به هر سه مفهوم باشد: درس نخوانده، از ميان امت برخاسته، و در شهر مكه تولد يافته.

اگر چه بعضى از شرق شناسان مخالف، تلاش كرده‌اند كه اين امتياز را از پيامبر اسلام صلى الله عليه و آله بگيرند و براى او سابقه تحصيلى قائل شوند؛ ولى در برابر اين سخن كه اگر او درسى خوانده بود، اين قضيه در آن محيط بر هيچ كس مخفى نمى‌ماند و هرگز توانايى انكار آن را با اين صراحت نداشت، پاسخى ندارند.

آغاز دوران بعثت‌

اينها همه اشاراتى بود كه قرآن در مورد حيات پيامبر اسلام صلى الله عليه و آله قبل از بعثت‌

[١]. سوره اعراف، آيات ١٥٧ و ١٥٨.

[٢]. سوره جمعه، آيه ٢.